{\rtf1\ansi\ansicpg1252\uc1\deff0\stshfdbch0\stshfloch0\stshfhich0\stshfbi0\deflang1033\deflangfe1033{\fonttbl{\f0\froman\fcharset0\fprq2{\*\panose 02020603050405020304}Times New Roman{\*\falt Times New Roman};}
{\f38\froman\fcharset238\fprq2 Times New Roman CE{\*\falt Times New Roman};}{\f39\froman\fcharset204\fprq2 Times New Roman Cyr{\*\falt Times New Roman};}{\f41\froman\fcharset161\fprq2 Times New Roman Greek{\*\falt Times New Roman};}
{\f42\froman\fcharset162\fprq2 Times New Roman Tur{\*\falt Times New Roman};}{\f43\froman\fcharset177\fprq2 Times New Roman (Hebrew){\*\falt Times New Roman};}{\f44\froman\fcharset178\fprq2 Times New Roman (Arabic){\*\falt Times New Roman};}
{\f45\froman\fcharset186\fprq2 Times New Roman Baltic{\*\falt Times New Roman};}{\f46\froman\fcharset163\fprq2 Times New Roman (Vietnamese){\*\falt Times New Roman};}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;
\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0;\red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;
\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 \fs20\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \snext0 Normal;}{\*\cs10 \additive \ssemihidden Default Paragraph Font;}{\*
\ts11\tsrowd\trftsWidthB3\trpaddl108\trpaddr108\trpaddfl3\trpaddft3\trpaddfb3\trpaddfr3\tscellwidthfts0\tsvertalt\tsbrdrt\tsbrdrl\tsbrdrb\tsbrdrr\tsbrdrdgl\tsbrdrdgr\tsbrdrh\tsbrdrv 
\ql \li0\ri0\widctlpar\aspalpha\aspnum\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 \fs20\lang1024\langfe1024\cgrid\langnp1024\langfenp1024 \snext11 \ssemihidden Normal Table;}{\s15\qj \li0\ri0\sb144\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 
\fs24\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \sbasedon0 \snext15 Style 1;}{\s16\ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \sbasedon0 \snext16 Style 2;}{\s17\qj \li0\ri0\sl-252\slmult0
\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 \fs24\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \sbasedon0 \snext17 Style 3;}{\*\cs18 \additive \ul\cf2 \sbasedon10 \styrsid14304555 Hyperlink;}}{\*\latentstyles\lsdstimax156\lsdlockeddef0}{\*\revtbl {Unknown;}}
{\*\rsidtbl \rsid23772\rsid207548\rsid546517\rsid676496\rsid1075113\rsid1184706\rsid1194605\rsid1311273\rsid1315847\rsid1379164\rsid1840296\rsid1910132\rsid1972652\rsid1990833\rsid2116979\rsid2118210\rsid2251037\rsid2315700\rsid2772718\rsid2839631
\rsid3307843\rsid3478965\rsid3765266\rsid3767190\rsid3822120\rsid3961146\rsid4014153\rsid4094730\rsid4279657\rsid4332788\rsid4463281\rsid4933377\rsid5122865\rsid5309419\rsid5338568\rsid5384626\rsid5573960\rsid5579621\rsid5710051\rsid5726065\rsid5843513
\rsid5903691\rsid6373424\rsid6619672\rsid6642343\rsid6827800\rsid6834154\rsid7232769\rsid7347703\rsid7475783\rsid7545706\rsid7744639\rsid7746633\rsid8085023\rsid8551287\rsid8793976\rsid8877898\rsid9317747\rsid9338774\rsid9642644\rsid9725677\rsid9727841
\rsid10515423\rsid10690325\rsid10764826\rsid11355727\rsid11667381\rsid12020991\rsid12331369\rsid12480601\rsid12673275\rsid12731568\rsid12869436\rsid12936453\rsid13071148\rsid13178702\rsid13593774\rsid13648306\rsid14050866\rsid14302712\rsid14304060
\rsid14304555\rsid14376919\rsid14500846\rsid14556714\rsid14771628\rsid14944476\rsid15021526\rsid15205788\rsid15228010\rsid15339526\rsid15412503\rsid15887492\rsid15891996\rsid15931073\rsid16009619\rsid16077538\rsid16147990\rsid16205494\rsid16399647
\rsid16470657\rsid16594621}{\*\generator Microsoft Word 11.0.5604;}{\info{\author maltungtung_l}{\operator hamilton_l}{\creatim\yr2009\mo7\dy3\hr11\min59}{\revtim\yr2010\mo11\dy17\hr15\min35}{\version68}{\edmins806}{\nofpages23}{\nofwords10827}
{\nofchars61719}{\*\company scims}{\nofcharsws72402}{\vern24689}}\paperw11918\paperh16838\margl1213\margr1213\margt1213\margb1213 
\widowctrl\ftnbj\aenddoc\noxlattoyen\expshrtn\noultrlspc\dntblnsbdb\nospaceforul\subfontbysize\hyphcaps0\formshade\horzdoc\dghspace120\dgvspace120\dghorigin1701\dgvorigin1984\dghshow0\dgvshow3
\jcompress\viewkind4\viewscale150\pgbrdrhead\pgbrdrfoot\nolnhtadjtbl\rsidroot5903691 \fet0\sectd \linex0\sectdefaultcl\sectrsid4094730\sftnbj {\*\pnseclvl1\pnucrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnucltr\pnstart1\pnindent720\pnhang 
{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta .}}{\*\pnseclvl4\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta )}}{\*\pnseclvl5\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl6\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang 
{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl7\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}\pard\plain 
\qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 \fs20\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 IN THE HIGH COURT OF FIJ}{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 I
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 AT SUVA
\par CIVIL JURISDICTION
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 JUDICIAL REVIEW NO. HBJ0}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12331369\charrsid16009619 0}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 08 OF 2007S
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 IN THE M}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 ATTER}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619  of an Application by }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 FIJI}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 LAW SOCIETY}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 for leave to apply for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 Judicial}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 Review and for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 Stay under}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 Order 5 rule 3(2) of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 
the High Court Rules 1988
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 AND IN TH}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 E MATTER}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619  of the decision of the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 udicial Services Commission}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 dated 15}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 January}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 2007 to reco}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 mmend to Ratu Josefa IIoilovatu
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 Uluivuda that th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 e interested Party be appointed
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 Acting Chief Justice of Fiji
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 AND IN THE }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 MATTER}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619  of the decision of Ratu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 Josefa }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 II}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 lovatu }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 Uluivuda}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 to appoint the Interested }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 Party }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 
as Acting Chief Justice of Fiji
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 BETWEEN:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid16009619 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 THE FIJI LAW SOCIETY
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 APPLICANT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 THE JUDICIAL SERVICES COMMISSION
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 FIRST RESPONDENT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 HIS EXCELLENCY RATU JOSEFA}{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  ILOILOVATE}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619  ULUIVUDA
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 SECOND RESPONDENT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15021526\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 RISHI RAM
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 THIRD RESPONDENT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 THE HONOURABLE JUSTICE}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid16009619  }
{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 NAZHAT SHAMEEM
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 FOURTH RESPONDENT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 AIYAZ SAYED KAIYU}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783 M}{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14944476\charrsid16009619 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 FOURTH RESPONDENT
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 AND:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304060 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 THE HONOURABLE JUSTICE ANTHONY
\par HAROLD CUMBERLAND THOMAS GATES
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid16009619 INTERESTED PARTY}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304060\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Date of Hearing:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Monday, 24}{
\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid14304555\charrsid7744639 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 November 2008, Suva
\par Date of Jud}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 g}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ment:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Thursday, 27}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid7744639\charrsid7744639 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 November 2}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 00}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 8,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Suva}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3478965 COUNSEL}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783 S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 :
\par APPLICANT:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6373424 Mr S. Ram}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par RESPONDENTS: }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 st, 2nd, 3rd and 5th:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 Mr A.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783  K.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 Narayan}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par RESPONDENT 4th:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Mr C.B. Young
\par INTERESTED PARTY:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Mr V. Maharaj
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid7744639 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6373424 JUDGMENT}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid1379164 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 Introduction
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 1.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10764826 O}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10764826 15 }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 anua}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 ry}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  2007 a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 m}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 eet}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 ing}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  was held i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 n the ch}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 amber}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 f }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 S
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 meem J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 at the High Court. It was attended by Mr Devanesh Sharma and Mr Rishi Ram. The meeting was a meeting of the Judicial Service Commission. The decision of that meeting was to recommend to the Pre}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
sident that G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ates J be appointed acting Chief Justice.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 2}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The decision of the meeting was conveyed to His Excellency the President of Fiji by letter from Shameem J.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 On 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783 6}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 January 2007, the President appointed Gates J to be acting Chief Justice.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid10764826 App}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 lication f}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid10764826 or j}{
\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 udicial review
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 3}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 An application for leave to apply fo
r judicial review of these two decisions was filed}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619 on 16 April 2007}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 That appl}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ati}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n was}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  accompanied by an affidavit p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ur}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 p}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 orting to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619 verify }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6373424 the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996 
facts. It}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 also was}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619  accompanied by a document entitled Statement of Facts.
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 On 12 June 2007, an inter-part}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 es Motion for leave to judicially rev}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 and for a stay of the decision was filed. The Applicant for judicial rev}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 iew was the Law Society of Fiji}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619 .
\par 
\par 4. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The respondents to the application are respectively:
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16009619 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7744639 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 )}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Judicial Service Commission}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid8551287 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8551287\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7744639 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (2)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 His Excellency the President of Fiji}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid8551287 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8551287\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7744639 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (3)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Mr Rishi Ram, acting as Chairman o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 f the Public Service Commission
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid8551287 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8551287 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7744639 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (4)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Shameem J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid8551287 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8551287\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7744639 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (5)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Attorney General
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 5}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n addition, Gates J was joined as an "interested party". All persons who were joined as parties to the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 p}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 roceedin}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 g}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ere}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  represented b}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 y counsel.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12673275  The Law So}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1311273 ciety was also represented by counsel.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 6. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The application presently before the court is the application for leave}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 to apply for}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  judicial review.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1311273 A short history
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 7}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 To understand what this case is about and how it came to be that it was}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 necessary to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 call a meeting of the Judicial Service Commi}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 ssion requires some examination}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of the history of the matter. T
he introductory component of that history been taken from the judgment of the High Cour}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 t (Gates ACJ, Pathi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 k}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  & Byrne JJ}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ) in}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639  }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid2116979 Qar}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979\charrsid2116979 ase v.}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid2116979  Bai}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid2116979 n}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid2116979 i}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid2116979 m}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid2116979 ar}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid2116979 ama}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  [2008}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 ]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  FJHC 241. The passage is as follows:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 32}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 ]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164  O}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 7th March}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1311273 2006}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010  the in
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1311273 cumbent}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010  President}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1311273 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 Ra}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 tu Josefa Iloil}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 ovate Uluivuda}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 , was re-appointed for a further term of 5 years as President of Fiji. His Excellency's appointment was made in conformity with section 90 of the Constitution. Throughout the circumst}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 ances of this case}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146  the President remained constitutionally in office.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [33] Following a General Election in May 200}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783 6}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979  the plaintiff Mr Qarase was re-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
elected to Parliament and was re-appointed as Prime Minister. He led a government comprising 36 members of his own party, the SDL, and two independent members, thereby commanding the confidence of the House of Repre}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 sen}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 tati}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 v}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 es, with a majority of 38 members in a 71 seat House.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7744639 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
[34] For the previous 18 months or so onwards prior to 5th December 2005 the military and the Government of the day were descending into a relati
onship of increasing ill will and conflict. Matters grew worse following the formation of the new Government in May 2006. Public and private exchanges between the Commander of the RFMF on the one hand and the Prime Minister on the other were both hostile 
and acrimonious.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
[35] In late October 2006 the RFMF issued a confidential paper with a series of requests to the Government of Mr Qarase.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [36] In the paper the RFMF requested a "public declaration by the Government that the events of }
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid3961146 20}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 0}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid3961146 0}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  was illegal." Th
ere had been a civilian coup in Fiji in 2000. The military wanted the Ministry of Reconciliation to undertake an education programme to inform the public of this fact, and the removal from public office of all those w}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 ho were involved and implicated.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  It wanted this education so that the peop}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 le 
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 would respect the rule of law and understand t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 he}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 
 standard of leadership required of future leaders.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
[37] The army wanted the withdrawal of 3 bills, the Reconciliation Tolerance and Unity Bill, the Qoliqoli Bil}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  and th
e Land Tribunal }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 B}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ill. It stated the bills were unconstitutional, controversial and extremist in nature, and would "not bring forth peace and stability th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 at we seek as a young nation." I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t was said the bill had the potential to create conflicts in the indige
nous race. The bills were "deviously constructed to capture the minds of the Fijians that it is ideal for them. In reality, it is a quest t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 o buy votes for political exped}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 ency and supremacy."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [38] It wanted the investigation against the Commander complete
ly withdrawn. The investigations by the Commissioner of Police were viewed as an attempt to weaken the institution, and continuation of the May 19th 2000 plot by rebels in turn continued by the SDL Government.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
[39] It sought the termination of the contract of the Commissioner of Police, Mr Andrew Hughes. It claimed Mr Hughes had compromised his position under political pressure. Foreign influences had been at work. "His off}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 ice is no longer neutral and im}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 partial in hand}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 ling state }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996 affairs. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996\charrsid14304555 Hu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996 g}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996\charrsid14304555 hes}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  unfortu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ately played a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
part" it said "in the strategic plan to remove the Commander RFMF in his absence."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [40] It }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 alleged that Hughes was "the fro}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nt of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 Australian Government in its ground }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 strategy i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3961146 eo-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 col}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 onia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ism, weakening the RFMF and had the potential}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 to cause instability in Fiji." The RFMF sought his immediate removal, so as to restore trust and co-operation between the RFMF}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e Police.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 [41]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 It sought reconsideration of the arming of the Police Tactical Res
ponse Unit. This was considered an unhealthy development where Rules of Engagement would not be clear. It was stated this was another instance of foreign influence, along with Australian police uniforms, all said to be part of the Australian strategy of t
otal domination over the coun}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 try.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2116979 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2116979 [42]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 The Army said there was to be no foreign military or police intervention, and pointed out that it was a clear violation of independence and sovereignty. The RFMF was intact and strong. The Foreign Minister's statement
 adopting the Biketawa Declaration was an option neither advised nor acceptable. It was rather a catalyst to instability.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 [43]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 The RFMF sought the removal of the commercial arm of the Native Land Trust Board. The NLTB must focus on its core functions and secure the medium and long term stability of land leases.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [44}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 There were long standing issues the RFMF had with the Ministry of Home Affairs which were neither responded to nor addressed. These concerned force structure, non-payment of allowances }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7475783 [}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2251037 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 E8}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2251037 ]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
, Ration allowances, promotions, and the development }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8551287 of operational relationships}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010  with}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  other f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 r}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 s.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid15228010 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 [45]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 Finally the RFMF stated the greatest threat to Fiji's national and economic security was "lack of good governance under the present cloak of democrac
y." It was quite wrong to blame long standing economic woes on the military's stand off with Government. "Under that cloak, corrupti}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 on and abuse of office, economic}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436  downturn and}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  uncontro}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15228010 ll}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ed debts}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 foreign influence and discriminatory policies are becoming the order of the day. These have slowly destroyed the nation and enslaved the people and the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 country to a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 oor state."}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 46}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ] On }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436 Friday 27}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid12869436\charrsid12869436 th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436  October 2006}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the Prime Minister indicated the Government would not resign. On 3rd November 2006 the Commissioner of
 Police announced that the Commander would b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 e i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nvestigated f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 r sedition.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid12869436 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [47]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 E}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
fforts were made through the Great Council of Chiefs to try to resolve the impasse. A meeting was also organized to take place in Wellington, New Zealand}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  on 29th Novem}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ber 2006 between the Prime Minister and the Comm}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ander. They met as arranged. On}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Saturday 2nd December 2006 a meeting took place in Suva between the President, the Vice-President, the Commander, and later between the Vice-President and the Prime Minister.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436  Meanwhile on the same day}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  F}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436 oreign Ministers of the Pacific Isl}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436 nds Forum met in}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Sydney.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [48] In the early evening of Monday 4th December 2006 the Prime Minister ca}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e by }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12869436 
car to attend the President. Eventually he came away from the front gates of Government House}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  without seeing him. On the Prime Minister's view }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6373424 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e was treated discourteously by the soldiers on duty.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [49}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  By the morning of Tuesday 5th December 2006 the RFMF had taken control of the streets of Suva. The Commander assumed executive authority 
of the State. Later that evening an Extraordinary Fiji Gazette notice was issued in }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 which the Commander stated that:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "At approximately 1800 hours ton}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
ight Tuesday 5th December 2006 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  have with much reluctance assumed executive authority of the country and henceforth declared a State of Emergency."}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [50]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  The Gazette notice stated}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 :}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  "The primary objective of the Interim Military Government is to take the country towards good governance, 
rid us of corruption and bad practices and at the same time provide the well being of Fiji and its people at the earliest possible opportunity." The normal day to day affairs of the country were to continue as usual.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [51]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  On the same evening the Commander
 gave an address to the nation concerning the Public Declaration of Military Takeover. In it he referred to the deteriorating state of Fiji and that the Government was "unable to make decisions to (save) our people from destruction."}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [52}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He explained about the security situation, the checkpoints, patrols, and that police and army would work together to ensure}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
 everybody's security. He went on }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2251037 to refer to the Government Ministers }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 and said:}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "All the Ministers from the last government have been given as from
 tomorrow one month to vacate their}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  government quarters and return}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 all government property in their possession. They will be paid a severance pay of one mon}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ths pay. There is no intention o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
n the Military to arrest these }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8793976 Ministers. We only ask }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 that they live
 their daily lives and not interfere in the process that is now taking place."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [53}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He said:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
"RFMF over the years have been raising security concerns with the Government, in particular the introduction of controversial bills, and policies that have divided the nation now and will have very serious consequences to our future generations."}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [54]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He continued:}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "These concerns have been conveyed to the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Prime Mini
ster in all fairness and sincerity with the country's interest at heart. Apparently, all RFMF concerns were never accepted with true spirit. All my efforts to the go}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 v}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 er}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ment }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ere to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 o avail. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nstead, they turn}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ed their attention on the RFMF i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 tself. Despite my advice, they tried to remove me and create disse}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 nsi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5726065 on within the ranks of the RFMF;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 the institution that stood up and redirected the Nation fr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8793976 om the path of doom that the Nation was being led to in 2000. Qarase has already conducted a 'silent coup' through bribery}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 , corruption and introduction of controversial Bill."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [55}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He said it was clear to him that the "Government has no intention of solving this crisis." On his visits to the President over the preceding days His Excellency had expressed concern o
ver the crisis point reached. The Commander referred to Presidential powers to dismiss a Pr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5726065 ime Minister under section 109(1)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 of the Constitution in the President's own judgment, should exceptional circumstances exist. He then said he was stepping into the 
President's shoes since His Excellency appeared to have been blocked from exercising his constitutional powers by those surrounding him or who were putting undue pressure on him.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [56]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He explained:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid5579621 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "This is indeed an unusual and exceptional situation, wh
ich was not envisaged by the framers of the Constitution and which requires special steps to preserve the Constitution and maint}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ain the integrity of the Nation-}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 State of Fiji."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 [57]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He stated he would now dismiss the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5726065  Prime Minister and appoint Dr J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 ona B}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5726065 aravilala Senilagakal}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i as the Caretaker Prime Minister to advise the dissolution of Parliament. "Following the dissolution of Parliament", he said}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
announcement will be made regarding the formation of a caretaker or interim Government to steer Fiji. Afte}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 r a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5726065 proper census and electoral }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621 system}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  is in place}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5579621  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12020991 the
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  care}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 k}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 er Government}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 will}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 facilitate democratic}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 national}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 elections}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 as}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 provided for under our Constitution."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [58}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  He said the takeover would not be permanent.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1075113 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
When the country is stable and the Electoral R}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6373424 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ll}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 s and other }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 machineries of Elect}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1075113 ions have been }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 properl}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 y reviewed and amended, elections will be held. We trust that the new government will lead us into peace and prosperity and mend the ever widening racial
 divide that currently besets our multicultural nation."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 [59]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 Before concluding he gave an assurance that the rights of all citizens of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 F}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 iji}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  were protected and that they would respect the international conventions on Human Rights and humanitarian law He added:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1075113 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  plead to the international community t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1075113 first learn and}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  understand the situation here in Fiji before you take action"
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [60}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Mr Senilagakali duly signed an advice to the President for dissolu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 tion }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  Parliament on the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  6th December 2006. The self-pr
oclaimed President, Commodore Bainimarama acknowledged the advice and gave t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 order for}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14050866 
dissolution.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [6}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 ]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 In}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 his pleadings Mr Qarase stated "The next morning the Prime}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Minister}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 escaped from Suva..." The defendants claim he left S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 uv}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 that day, 6}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid4933377\charrsid4933377 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377  December 2006, only to return to Suva on the 4}{
\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid4933377\charrsid4933377 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377  October 2007. In his evidence Mr Qarase said he returned on 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid4933377\charrsid4933377 st}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 September}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377  2007.
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
[62] On 22nd December 2006 the Bose Levu Vakaturaga, or Great Council of Chiefs, met in Suva and issued a statement. The Grea
t Council has no parliamentary functions. But in addition to its Fijian Affairs Act functions the Great Council, under section 90 of the Constitution following consultation with the Prime Minister, is the appointing body for the office of President, Fiji'
s Head of State.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800 [63]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 In its statement it advised the President "to continue to personally exercise executive authority in accordance with the Constitution of the Republic of the Fiji Islands}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6827800  in his official capacity."}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6827800 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 64}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  The Great Council recognised th
at in view of the action of the military the Government of Mr Qarase had been rendered ineffective and incapable of discharging its constitutional responsibilities.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It said:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "In the circumstances, there being no other viable alternative, the GCC regretful
ly advises the Prime Minister, Laisenia Qarase to tender his resignation to the President, Rat}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 Jo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 sefa }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 loily}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 vate}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 U}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 uivuda."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid4933377 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 [65]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 The Great Council recommended the President "being the repos}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 itory of executive authority" }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 to a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ppoint an interim administration and to return Fiji to early elections within a stipulated time frame. It wanted the key st}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 keh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ld}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ers}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  enter urg}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ent }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 discussions in good faith}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  to work}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  constructively towards finding a legal solutio}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  to restore democracy. It urged negotiations with}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a view 
to an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Accord to facilitate the resignation of the legal government and for a road map to take Fiji for}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ard.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid4933377 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [66}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  The crucial premise, it referred to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9727841 , was "the need to p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 rotect and}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  pres}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 erve the public interest." It made }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 recom
mendations for the appointment of an Interim Government of National Unity, and a Privy Council, and foreshadowed the passing of necessary decrees.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid4933377 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 [67]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 Great Council urged }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the Government to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568\charrsid14304555 prepare}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  an appropriate 
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nd fair formula for compensating all MPs who were members of both Hou}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ses o
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Parliament. It suggested a Commission of Inquiry to investigate credib}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e allegations of corruption and a working part}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  "to review the elements that contributed t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 o the current political crisis.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid4094730 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid6642343 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 [68] On 4th J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ua}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 r}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
y 2007 Mr Senilagakali tendered his resignation as Caretaker Prim}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 e Minister to the Commander. In}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the afternoon}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  of the same day the Commander p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
urported to hand back executive power to the President and made the following address to the nation:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid4094730 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid9338774 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "Fe}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 ll}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ow citizens}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 Following the Republic of Fiji Military Forces intervention in our country's Government, Executive and public institutions and m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10690325 y}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  stepping into the shoes of the President Tui Vuda Rat}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 u Josefa Iloilo I now return all executive authority to His Excellency.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9338774 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 As I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 stated on 5 December 2005 the actions of the RFMF were precipitated by the impasse between the SDL Government}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343  and the RFMF. The RFMF through}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 out this impasse had wanted to resolve the matter constitution}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 ally, legally and expeditiously.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The RFM}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 F}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 '}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s assumption of executive authority, through its commander was predicated and supported in law. The }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid4094730 Akuila Yabaki}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 case had established through Justice Scott's ruling that the President had certain reserve powers under section }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 109(1)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 of the Constitution. In addition to this ruling Justice Scott also held that in some unusual or extreme situations a departure from the normal requirements of the Constitution is per}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
mitted. This departure or extra-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 constitutional steps are justified under the doctrine of necessity. S
trictly speaking the decision of Justice Scott has not been overturned and therefore is binding and valid law.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6642343 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Given the circumstances prevailing at that time I had exercised those extra constitutional steps. Notwithstanding the legal ability to carry out
 what I as Commander and the RFMF did, this course of action was undertaken with great reluctance but it was necessary to steer our beloved nation into peace, stability, a just solution and to above all preserve our Constitution.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It was also essential to maintain }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 
to maintain the sovereignty and territorial}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 integrity of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 
 the nation-state of Fiji.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
I would like to now set out some of the key reasons and issues that created and led to the impasse:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The persistent and deliberate involvement of persons s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 pporting the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 unlawful }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
takeo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ver of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
overnment in 2000 in the Qarase led SDL Government. This includes the Governments after the 2001 and 2006 Elections;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 The }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 double spe}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ak of the S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 DL Government. O}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
n the one hand saying that they supported the law but on the o
ther freeing or facilitating the freeing of coup convicts on extra-mural and/or compulsory supervision orders with unsubstantial reasoning. These actions made a mockery of our justice system and fundamentally undermined the integrity of ou}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 r judiciary and the rule of law;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The continued }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 pp}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 int}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
t of those tainted by the events of 2000 to diplomatic and senior government positions;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The failur}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
e of the Police Force to investigate}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774  all the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 'shadowy figures'}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  b}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ehind the 2000 coup including}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 Qar}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ase who had requested me to remove the President. Despite this request the Police Force were determined to instead investigate me, my o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2772718 fficers and the RFMF as a whole;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9338774 The politicization of prison services;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The regular visits by G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
overnment officials to Koro}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3822120 v}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ou to Prison to meet prisoners}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
 who supported the illegal take}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 over in 2000 and the mutiny. Some of these prisoners are accorded special treatmen}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 
t in prison and referred to as '}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 cultural advisors' to the pri}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3822120 soners.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 

\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The racist and inciteful speeches made 
by SDL parliamentarians which were never checked by Qarase. These speeches caused fear and tension in minority communities and our society as a whole. We also noted with concern the increased incidents of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 sacrilege a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 me}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 at minorities;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The repeated acts and incidents of Government and ci}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 v}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 il service corruption including SD}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 L}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  politicians. Those involved co}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 tinued to be}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 members of the cabinet, those holding senior Government positions and civil servants;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The growing cycle of corruption, cl
ientalism and cronyism also involved the extremely unhealthy influence and involvement of certain businessmen and women in the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
governme}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3822120 al}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  dec}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 sion}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 -}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 making processes;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 The }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 failure of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the Qarase Government to pass any anti-corruption legislation in the past
 5 years despite the growing and repeated acts of corruption which has undermined the very foundations of our civil}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2772718  service and institutions and the economy;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid4933377 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 T}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 he determination by the Qarase l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ed Government to pass acts of Parliament which would have inevitably increased indigenous Fijian nationalism, led to dispute between provinces}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  indigenous Fijians themselves, created ethnic tension, undermined the rule of l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 aw}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164  and }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 the independence of our constitutional }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 offices including the Judiciary and compromised the right to fair hearing and representation. I refer in particular to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
 the Reconciliation}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  Qoli}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16077538 q}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 oli an}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 d }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15891996 Land Claims Tribunal }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Bills;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2772718 exclusion}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4094730 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e RFMF from the National Security Council b
ut repeated inclusion of the Police Force which indicated a refusal to hear the Military point of view on security and governance issues;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 T}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e manipulation of the criminal justice system for political reasons. The inve}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 stigations against me and the R}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 FMF arose from a National Security Council decision and not from the independent decision of the Commissioner of Police himself}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 ;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The threat of and references to the use of regional forces and intervention by the Qarase Government to tr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  and infl}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 en}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 ce}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 the resolution}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of our own internal problems;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The threat of an Australian invasion as shown by the inciteful and hostile remarks made by Alexander Downer the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16077538 
unexplained presence of an Australian Defence Force Helicopter within Fiji\rquote s EEZ }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 and the frequent}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  references to the B}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 iketawa declaration made this threat a real one. Recent revelations confirm this position}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16077538 ;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The consideration of foreign intervention was viewed to be a serious threat to Fiji's sovereignty and independence. It will always be resisted. Under section 104 of the Constitution the Prime Minister is to keep the President informed generally about issu
es relating to the governance of Fiji. He was never informed of this foreign presence;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 On the Biketawa declaration itself, the declaration states that the Government:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li2160\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin2160\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 -Needs to be committed to good governance exercising authority in a manner that is open,
 transparent, accountable, participatory, consultative and decisive but fair and equitable;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li2160\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin2160\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
-Ensure equal rights for all citizens regardless of gender, race, colour, creed or political belief; and,
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li2160\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin2160\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 -Must uphold the democratic processes and institutions w
hich reflect national and local circumstances, including the rule of law and the independence of the judiciary, just and honest government. The }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706 
Qarase Government had failed to adhere to many of these agreed principles of governance;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 18. The repeated and p
ersistent attempts to change the command structure at the RFMF since 2000 and the rewarding of those who had made those attempts;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid4933377 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 19. M}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 ost}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  seriously, the large Governme}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 nt deficit, the failure of the S}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 DL Government to cut spending, the failure to revive the sugar industry, the failure to solve the land problem, the racist and selective education}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16077538 policies}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 , }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14771628 
the rapidly deteriorating public health services, the escalating poverty}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4933377 , }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
the hike in interest rates, the lack of employment opportunities given the growing number of school leavers, the almost inevitable devaluation of the Fiji dollar, the neglect to increase our exports v}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
is-\'e0-vis our growing reliance on}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  imports creating a crit
ical balance of payments situation and the overall serious economic situation created by bad governance, mismanagement, corruption, disrespect for the rule of law and the u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 der}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 min}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ing of democratic values since 2000;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid15412503 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 20. The manner in which the 2006 el}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 ecti
ons were conducted was characterised wi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 th }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15412503 discrepancies. The fact that no census was conducted before the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 elections meant that serious breaches of the Constitution occurred, the fact that there were so many additional ballot papers printed for no good reas
on and the fact that unexplained procedures were}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2772718 adopted;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
21. The fleeing from Suva of the Prime Minister and his Cabinet and although it was only for a couple of days instilled a lack of confidence in the Government and negated claims that the Government was in fact in charge;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
22. The untimely absence of leave of the Commissioner of Police at a crucial juncture in our country and his seemingly political bias was of grave concern;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 23. Qarase and certain members of his Cabinet sought to incite certain mem
bers of our community to rebel against the RFMF and thereby did not have regard for the welfare and security of all our citizens and compromised national security;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 24. O}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the morning of 5 December the President asked Qarase to come and see him and he refu
sed to do so simply because he was fearful that the President would have asked him to resign or dismissed him. Clearly Qarase as Prime Minister abdicated his responsibilities by refusing to listen to the President who is the Head of the state;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid15412503 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 25. The President was preven}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
ted by some including the Vice-P}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 resident from exercising his constitutional powers. We were as a nation in a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15412503 state of limbo.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid15412503 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15412503\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid15412503 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
These events and circumstances ladies and gentlemen demonstrate that the actions and inactions of the SD}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 L}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
overnment and the circumstances that they had created undermined the core values and the very spirit of democracy, constitutionalism, the rule of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  law, a fair, equitable, ju}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 st }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nd n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073 on-co}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 rru}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 pt}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  government and society. The RFMF as stated previously believ
es in the rule of law and has and shall adhere to the Constitution. Indeed it not only adheres to the rule of law and the Constitution but more }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15412503 importantly believes in the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 adherence }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the spirit of the law and the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Constitution. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  would }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 ke}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
to thank my officers and all members of the RFMF who have shown true leadership, fortitude and determination. They have sacrificed much to safeguard our nation and our constitution. They have been a source of strength and resolve. I would also like to tha
nk all citizens of this beloved country of ours who have remained calm and dealt with the circumstances with fortitude. They have indeed shown us tremendous support and provided much strength.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073 I thank Dr. Jona Senilagakal}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
i who was ap}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 pointed as Caretaker Prime Minister at a time w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15205788 en}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 it was probably not popular }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 o do so. He has this morning tendered in his}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 resignation. }
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  would like to thank the Tui Vuda who has been tremendously supportive of our actions and continues to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  support}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  us}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  We trust his }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 wisdom and believe that he will}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 exerc}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ise}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  his }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 Executive Power with resolve. Given the legal, constitutional and indeed defensible}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073  basis of our nece}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 ss}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 ry actions I appeal to al}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073 l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919  our citizens including the now former }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Prime Minister Qarase, our neighbo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 u}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 rs and the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 internat
ional community, to support and work together for the betterment of our beloved nation and its people.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I now hand over executive authority to the President. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15931073 
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 God bless Fiji."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 [69] The President subsequently}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
 addressed the nation and said:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 "Good Citizens of our beloved Fiji Islands.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I know that the events of the past few weeks have been trying on all of us. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5309419 
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 In particular in early December we were at cross roads at which hard and decisive decisions needed to be made.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
I was, as has been noted by the Commander of the Republic of Fiji Military Forces, unable to fully perform my duties as }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 was prevented from doing so. I do not wish to elaborate further on this point but I can state that they were predominantly cultural.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
In any case, given the circumstances I would have done exactly what the Commander of the RFMF, Commodore Josaia Vorecie Bainimarama did }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 since it }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 was necessar}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  to do so at that}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 time.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 These actions were also valid in law.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Therefore, I fully endorse the act
ions of the Commander of the RFMF and the RFMF in acting in the interest of the nation and most importantly in uph}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ol}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 di}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ng}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nstit}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ion}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I thank him and his men and women for having the courage to step in.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 I }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
also thank him and the RFMF for handing back all the executive powers.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
I thank the civil service, the Police, the Judiciary and other governmental institutions in remaining faithfully at their posts. I thank the good citizens of this beloved country of ours who have gone about their ordinary business.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It is now necessary to move on, look ahead and to take steps to enforce a genuine democracy}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 look forward to working with the overseas governments, international organizations and our regional neighbours and appeal to them all to recognize our need to find a Fiji based solution while upholding the Constitution.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
I will therefore, shortly after consultation with capable people, announce an Interim Government to take us smoothly to the next elections.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The mandate of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 
Interim Government will be as follows:-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 To continue to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 u}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 phold th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 
Constitution;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Where necessary facilitate all legal protection and immunity, both crimina}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 l and civil, to the Commander, o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 fficers a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5338568 ll}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 members of the RFMF;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 iv}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e effect to the actions of the RFMF including the respective suspens}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 ions, dismissals and temporary}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  removal from office o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 civil servants, Chief Executive Officers, those appointed by the Judicial Services and Constitutional Services Commissions, the Judiciary }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 and Government appointed Board M}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 embers;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Steady our economy through sustained economic growth and correct the economic mismanagement of the past six}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 years;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Lift up the living standards of the growing poor and underprivileged of our country;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Restructure the Native Land Trust Board to ensure more benefits flow to the ordinary indigenous Fijians;
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Eradicate systemic corruption by including the setting up of an Anti}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 -}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Corruption Unit through the Attorney-Genera}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 's Office and set new standards of Governmental and institution}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ransparency;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Improve our relations with our neighbours and}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 the international }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 community;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Take our country to democratic elections after an advanced electoral office and systems are in place and the political and economic conditions are conducive to the holding of such elections;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Immediately as practicable introduce a Code of Co}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 duct and Freedo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 m}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5309419 Information p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 rovisions; and}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5309419 Give p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
aramountcy to national security and territorial integrity of Fiji.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 I }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 thank}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 each and every one of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 you for your patience and forbearing. I urge all to strive for a better Fiji.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid2839631 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 God bless Fiji."
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2839631 [70]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 On 5th January 2007 the President appointed the Commander as Interim Prime Minister. From 8th January 2007 onwards various Cabinet Ministers and other State Ministers were appointed by the President acting on th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 e advice of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Interim Prime Minister. They }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 were}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  assigned}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
responsibilities by the President pursuant to section 103(2) of the Constitution.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11667381\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706 8. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 It is ap}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 pr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 op}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 riate t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 quote the whole of this passage so that all concerned}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 can see wh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14500846 at}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 is being followed. One minor edit has been made, but other than that the quotation is intact. Ordinarily it would not be }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 appropriate to take judicial notice of such recent history. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14500846 with the broad assent of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14500846 l p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 arties to this application, it is}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 appropriate to treat this outline as the starting point for a recitation of the events which }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 are relevant to this proceeding.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
t is worth noting that in the addresses by Commodore Bainimarama and His Excellency the President, there are references to the judiciary remaining in their posts.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706 9. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However, some additional facts are necessary to dea}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  with the specific issues in this application. Some of the items that are mentioned hereunder may well be controver}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 
sial either as to basic fact or as to emphasis. That w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ill be dealt with in due course.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid14376919 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 (1)}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14376919  5 December 2006.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  On 5 December 2006, }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hameem J deposes to presiding}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 over a trial in the High Court.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (Affidavit, }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hameem J sworn in 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  December 2007)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  It appears that she learned of the takeove}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 r of executive authority of Fij}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i by Commodore Bainimarama. The following day she received a message from}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14376919 
Fatiaki CJ asking her to meet with the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 j}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ge}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  who w}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 ere,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 apparently, at a conference at the Fijian Hotel. It would appear that Shameem J was unable to attend the conference due to the continuance of the trial already referred to.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 h
ameem J deposes that she attended the Fijian Hotel on 7 December 2006 and signed a letter which is exhibited as "E" to her affidavit. The document was a media release and the critical component of the release was that the judges expressed t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 at t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ey remained committed to the judicial oath to uphold the Constitution, the right to all manner of people in accordance with the law and that the duty o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the courts was to uphold the law. The media release also declared that the court will remain open and accessible 
to the public as normal. The document is dated 6 December }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 2006. In her affidavit, Shameem}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 J then observes that she continued to try the case that she had previously been hearing.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5338568 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1990833 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (2)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1990833 3 January 2007}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 . }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 S}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hameem J next deposes to events on 3 January 2007 in respect of which she says that she saw}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9317747 Commodore Bainimarama on television}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9317747 read}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ing a press re}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 leas}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 the effect that the C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 hief}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice and the Chief}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  Magistrate had been asked to }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 go on leave and that they had agreed to do so.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 He}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  also said on this television b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 roa}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 cast that there would be a judicial enquiry.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5338568 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid5573960 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 3)}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1990833 3 January 2007.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  On 3 January 2007 two military officers}
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5573960 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Capt }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 Teleni}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  and Colonel Mohammed Aziz attended of the chambers of the Chief Justice}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Daniel}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Fatiaki. According to t
he affidavit of Fatiaki CJ, and sworn on 29 August 2008, Capt Teleni told the Chief Justice that Commodore Bainimarama had instructed him to request the Chief Justice to go on leave to allow for an enquiry into numerous complaints}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  about the judiciary. Fatiaki CJ then deposes: "I asked Ca}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 t }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Teleni whether there was any alternative to my going on leave, but Capt Teleni stated categorically that the only alternative was my termination." The}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Chief}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Justice then deposed that he asked whether he could consult othe
rs but was left in no doubt that he could consult all he liked but it was leave or termination. The word "termination" would appear to have been understood}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 by the Chief}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 Justice to (see paragraph 8 of the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 affidavit) to his "immediate dismissal and physical removal from Office by Commodore Bainimarama." The}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Chief Justice}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 deposed that he then r}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 eceived a l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 etter apparently signed by Commodore}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  B}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ainimarama which thanked him for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5573960 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 agreeing to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  go on leave }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 on full pay }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 effective immediately until further notice to allo
w a full, proper and unrestricted enquiry into the judiciary and the judi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 cial system as a whole." I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t may be }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 pertinent }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833\charrsid14304555 to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  note that }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 the letter }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 in the ante-penultimate paragraph says }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 In your}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 absence, the Judiciary will continue to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 run as an independent institution.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2315700 "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (4)}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1990833  3 January 2007.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  On 3 January 2007, the Chief Justice appears to have drafted a memorandum to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  the judges of the courts of Fij}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i. The memorandum purports to be signed by}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  Chief Justice Fatiaki. There w}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 as no suggestion during the course of the hearing that it did not in fact come from the Chief Justice or}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 was not signed}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  by him and }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5573960 the court proceeded }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 on the basis that it was a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 genuine document}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 . }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5573960 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The document says:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
By now most, if not all of you, will be aware of my decision to go on leave indefinitely at the request of the military to facilitate the conduct of an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5573960 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 enquiry into the Judiciary and the judicial system."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
As my decision was taken at very short notice and without any opportunity to consult with anyone and after office hours, it was not possible to make interim arrangements to cover my absence from the office.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
This memorandum serves therefore to inform you all that I have verbally requested Hon. Justice Gordon Ward, the President of the Court of Appeal and he has agreed, to }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid13648306 
"hold the fort"}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  in my absence.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Needless to say I am confident that you will all give him every support and assistance that he may need during my absence from office.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1184706 [emphasis in original}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423\charrsid1184706 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The memorandum of the Chief Justice is exhibited as annexure "G" to the Affidavit of Shameem J }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 worn on 11 December 2007}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  There is no evidence about precisely when this memorandum was drafted. It must have been drafted after the visit by the military to the office of the Chief Justice to which reference}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 has}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 
already been made but before he left that Office.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 Shameem J deposes t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  she received a copy of the memorandum. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 (Af}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 fidav}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t, Shameem J paragraph 25)}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  There is certainly nothing which suggests that either 
Capt Teleni or Colonel Mohammed Aziz were somehow standing over him when it was written. If that had happened one would have expected that Chief Justice Fatiaki would have mentioned that in his affidavit. There is no suggestion in the memorandum that the 
cause of his goi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 ng on}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  leave was that he was left with the choice of doing so or being dismissed from his post.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1990833 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (5) }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1990833 4 January 2007}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  On 4 January 2007 there was a meeting in the judges Common Room of some of the judges. The meeting appears to have}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  been brought about as a result}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of the comm}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 u}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ni}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ati}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 on }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 f}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e C}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ief Justice dated 3}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 January 2007 referred to immediately above. The meeting proceeded upon the basis that in fact }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 hief}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 Justice had agreed to go on leave. In the initial part of the minutes (which appear to be prepared by}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  Ward P), there is no reference}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  that Fatiaki CJ was forced to go on leave. It a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 pp}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ears that at the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 outset }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 eeting}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
 }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Common}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Room}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 that the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1194605 
memorandum of Fatiaki CJ }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 was}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
accepted at face value. Later in the docu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid10515423 mentary record of the meeting i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
n the Common Room, it would appear to be suggested that Fatiaki CJ was forced to go on leave by the military. The notes of meeting were written by Ward P. There is no information in the notes which reveals the source of the information 
that the taking of leave was not voluntary. The essence of what is recorded as having been agreed is the judges and the court staff should continue to execute their duty as normal. The record noted that there was also a discussion of the constitutionality
 
of the removal of Fatiaki CJ. Anxiety was expressed that the military were picking off the head of each section. It was resolved that consideration should be given to making a public statement that there could be deferred for a short while. This memorandu
m or record is to be found at exhibit "H" to the affidavit of Shameem }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 . Shameem J (exhibit "I" the affidavit of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Shameem J) suggested some amendments to the record which indicated that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 
perhaps there was not complete unanimity as to the constitutionality of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 depart}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 u}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 re or removal of Fatiaki C.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 . In her affi}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 davit, Shameem J (paragraphs 30-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 32) noted that during the meeting t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ere was discussion of possible methods of appointing an acting Chief Justice "for which the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 y said there was a need". One of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ree method
s discussed at the meeting, apparently suggested by Ward P, was that the Judicial Service Commission be bypassed and that the judges approach }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 the President to appoint an acting Chief Justice }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 on the basis of a consensus }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 the judges. It would appear (Affidavit, Shameem J paragraph 32) that this suggestion was deferred to a later meeting.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\tx720\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1990833 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 6}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 )}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1990833 5 January 2007. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
On 5 January 2007 the acting Chief Registrar revealed that he had attended the Strategic Command of the military on that date and had been told by Capt Teleni that the "posting of the Acting Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice and Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 Magistrate }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 
will be resolved later." Futher, the advice written by the Chief Justice }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
(apparently a reference to his memorandum dated 3 January 2007) in relation to the position of the Ward P should be disregarded. Further, th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1194605 e a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 g}
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 Ch}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ief}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132  Registrar related in his memo t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hat }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the advice on Acting appointments}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
will be relayed to us as soon as possible". The memorandum concludes with a note that the President of the Court of Appeal had been advised of this matter. The document is exhibited as "J" to the affidavit of Shame
em J. One curious matter not commented upon hitherto is that it bears the stamp asserting that it was received on the 8th of January 20}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 0}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 7 at the Chief Justice's Chambers.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\tx720\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\tx720\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1184706 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (7)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132\charrsid1194605 8}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1194605  January 2007}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
. On 8 January 2007 Shameem J received the memorandum from the Acting Chief Registrar dated 3 January 2007.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1194605 The meeting of the J}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 udicial Service Commission
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 10}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The next majo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 r event was the meeting of the J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
udicial Service Commission on 15 January 2007. Exhibit "A" to the affidavit of Shameem J is a record of that meeting. It appears to have been compiled from a tape recording of the meeting taken by the personal assistant of Shameem J.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It is clear from the terms of the record of the meeting that the only topic for discuss}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 ion}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  wa}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 ee}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
d to have an acting Chief Justice. Shameem J told the meeting that she was present and chairing the meeting in the absence of the Chief Justice because, on the basis of legal advice received, she should }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 do so on that basis that she was the senior }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 substantive pu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
isne judge. Early on in the meeting, Shameem J is recorded as saying "We need to have some emergency measures to try and move the judiciary along." Later in the meeting she says "The judiciary is really in a pretty difficult situation at the moment, a
nd I have to say that one of the saddest things about this kind of situation is our judges may fall out over the issue of judicial leadership.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It is important that we preserve judicial collegiality and independence, so that is the reason why we've decided to have this meeting, the only thing holding it up tod}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 ay is whether we ha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ve a chairman of the PSC." On the second page of the record Shamee}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16147990 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  J foreshadows that the appointment is simply a "stop-gap holding decision until such }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 time as we have a substantive CJ}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ." When she said "until such time as we have a substantive CJ" whether she meant the return of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 Chief Justice }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Fatia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 ki}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 or}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the appointment of a new Chief }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ust}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ce is not clear.
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 11. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Shameem J expressed the opinion that the President the Court of Appeal would
 not be eligible by reason of section 127(a) of the Constitution. Then in certain other j}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
dges are considered and she indicates that Gates }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 has indicated that he would be prepared to accept the position if the Commission took the view that he was an appro
priate appointment. The President of the Law Society then indicated that he wished to say that Shameem J should reconsider her position having declared that she did not wish t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 
o be the acting Chief Justice. S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hameem J reaffirmed that she did not think that s
he wished to accept the position. At least twice the meeting records that she was asked to reconsider this matter and that she stood firm. The chairman of the Public Service Commission went along with the President of the Law Society in saying that he wou
ld have preferred that Shameem J accept the position. He recognized that the next realistic candidate was Gates J. He indicated that he was prepared to go along with th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 at appointment as acting Chief J}
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 12}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 During the course of the meeting there was reference to an opinion which had been given by Mr Gerard McCoy, QC. It is not}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 
 absolutely plain that Shameem J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  had actually read the opinion (this implies no criticism) as opposed to have been told about effect of it. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 f she had not read it}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 ,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 it }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 is pretty cl
ear that she had had the essence of the opinion related to her. The President of the Law Society expressed his support for the conclusions. Agai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 n, it is not clear whether}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  he had seen the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 pinion}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513  or}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  had merely had the effect of it related to him. Towards th
e end of the meeting he says "I also have worked with Gerard McCoy too. He's (sic) reasoning is perfectly sound, so I think we can take it from here that we could recommend}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 
 to the A-G as the Minister of J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice in his capacity that lets go ahead and finalise this so we can have our next meeting as quickly as possible."
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 13}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1910132 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 In the course of the meeting, Shamee}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  J in}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 icated that once an acting Chief Justice was appointed it would then be imperative }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 to have another meeting of the J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 Service Commission as soon as po}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513\charrsid14304555 ssi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513\charrsid14304555 le.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 
 The reason given by ShameemJ was that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 there was a necessity to discuss the matter of the Chief Justice and contracts of certain}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513  
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 judges and appointment of certain judges lapsing shortly. She concludes "This is why I was told this meeting was so crucial that we have to have at}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
least get the administration running and then from there the Commission can continue to sit. My only question was is this proper, lawful and constitutional thing to do and now I'm satisfied of that."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 

\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 14}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5843513 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The record of the meeting suggests that the Attorney General was then consulted over the telephone and he apparently indicated his agreement with the course propo}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 sed by the J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16594621\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 The President appoints Gates J
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16594621 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 15}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16594621 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The following day, Shameem}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633  J wrote to His Excellency the P}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
resident conveying the recommendation of the Commission.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 16}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 On 16 January 2007, Gates J was appointed as acting Chief Justice.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 The application for judicial review - relief sought
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 17}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 On 13 April 2007, the Law Soc}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 iety filed an application for j}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  review.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 The reli}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 f }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 requested was an order in the nature of certiorari removing into the High Court for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 
the purpose of quashing the decision of the meeting of the Judicial Service }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Commissio}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 n in so far as it recommended t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 o his Excellency the President that Gates J be appointed as acting Chief Justice. The next prayer was for a declaration th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4279657 
at the decision meeting of the J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission on 15 January 2007 was without jurisdiction 
and was and is accordingly void and of no effect. Further the application seeks an order in the nature of certiorari seeking to quash the decision of His Excellency the President on 16 January 2007 making the a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 ppointment of the Acting Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice. A similar declaration that the appointment }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 as void and of no effect was sought.
\par 
\par 18}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The application was accompanied by an affidavit of Tupou Draunidalo, then Vice President of the Law Society of Fiji.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 Status of pa}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid10764826 r}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 
ties at meeting of judicial Service Co}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid10764826 mm}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid10764826 ission
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 19}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 At the hearing of the application for leave to apply for judicial review, the status of the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8877898  parties at the meeting of the J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission was queried by counsel appearing for the Law Society. Clearly, Mr Sharma was at that time the Presi
dent of the Law Society and there is no issue about his status. The second issue concerns the status of Mr Rishi Ram the record of the meeting suggests that he attended as chai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 
rman or acting chairman of the P}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ublic }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 Service C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ommission. The only query to the validity of his appointment appears in paragraph 7 of the affidavit of Tupou Draunidalo, the then vice President of the Law Society. There she says:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid7746633 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Chairman of the Public Service }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ommission, appointed under the c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 nstit}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ti}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 on}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 , Ste}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1990833 ward Huggett, had been purportedly removed by the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ommande}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 r}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of the Republic of Fiji Militar}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 Forces or the Second Respondent sometime after 5 December 2006 and replaced by the Third Respondent.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid7746633 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 That paragraph concludes. "I, together with the other member
s of the Council [of the Law Society of Fiji] had concerns about the lawfulness of the removal of Mr Huggett, and cons}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 equently the appointment of Mr }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8877898 [Rishi]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Ram, to replace him." The simple position is that there is a long distance between having "concerns"
 about the validity of Mr Ram's appointment and providing any admissible evidence to support the contention that at the time of the meeting of the judicial Service Commission that he was not in fact the chairman or acting chairman of the Public Service Co
mmission. There is nothing whatever in this point.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 20}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 There is also no issue about the capacity in which Shameem J attended the meeting. At all material t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 ime}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s she}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633  did nothing other than }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 attend}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 she said, as the senior puisne judge.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The real issue is, of course, whether, absent the Chief Justice or,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7746633  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 perhaps, an acting Chief Justice, she was entitled to be at the meeting at all.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 That}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11355727 
 brings into play section 131 of the Constitution. It will be necessary to return to this issue in due course.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11355727\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5710051 Leave to a}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164\charrsid5710051 pply}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5710051  for }{
\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid5710051 j}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5710051 udicial review: test
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 21}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The law in relation to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644  the circumstances in which th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
is court may grant leave to apply for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 judicial review is set out in }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8877898 Fiji}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644  Airline Pilots Asso}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 c}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644 iati}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 o}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644 n}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 ,}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644  }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8877898 v Permanent}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644  Secretar}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 y }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644 for La}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 b}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644 our & }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid9642644 I}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9642644 ndustrial Relations}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  [1998] FJCA 14. There, the Court of Appeal holds that the basic principle is that the Judge is only required to be satisfied that on the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 material available and disclosed is what might, on furt}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
her consideration, turn out to b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e an arguable case in favour of granting relief.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5710051 Arguments as to whether leave should be }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid5710051 g}{
\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5710051 ranted
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 22}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Counsel for the Fiji Law Society then outlined what he characterised as an arguable case in support of leave.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 23}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 The first contention is that the Judicial Service Commission was not properly}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706  constituted because the Chief Justice was}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 not}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  present.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644  He argues that section 131 of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the Constitution which establishes the Commission, requires that the Chief Justice (or the acting Chief Justice) be present. It was common ground tha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 t if there was an acting Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice, his presence would satisfy the requirement. In answer to }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5710051 questions}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  from t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e Court, counsel for the Law Society was drive}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 to submit that section 131 provides a complete code as to the n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 otion of a valid quorum of the Judicial Service Commission}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1184706 The }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706\charrsid1184706 p}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1184706 
osition of the Judicial Service Commission under the Constitution
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 24}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Judicial Service Commission has a number of important functions under the Con}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 stitution. Under section 132(2),}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 judges of the Sup}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 r}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 em}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 our}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t, the Justices of Appeal (including the President of the Court of Appea}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4332788 )}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  and the puisne judges of the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644  High Court are appo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 int}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 ed}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12936453 by }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12936453 President on the recommendation of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Judicial Service Commission. Under section 132(3), the Judicial Service Commission must be consulted in relation to the appointment of an a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 cting Chief Justice and acting}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1184706  puisne judges. In some cases listed in section 134, the Judicial Service Commission can }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
actually make the appointment of certain judicial officers such as Magistrates. Under section 131(2), the Judicial Service Commission, in addition to the functions conferred on it elsewhere in t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
his Constitution, the Judicial }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Service Commission may invest
igate complaints about judges and judicial officers of courts subordinate to the High Court and may take disciplinary action against them.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 25}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 In addition, the Judicial Service Commission }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 is }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
concerned with aspects of detention in emergency (Constitution, section 23); freedom of movement in Fiji (Constitution, section 34); and the appointment of the Solicitor-General (Constitution, section 113).}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5384626  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It might be argued that the idea the Judicial Ser
vice Commission should be out of action as it were for any length of time because of the absence of a Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ustice or acting Chief Justice }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 is potentially a serious matter.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 26}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 There is a slight anomaly in relation to the Judicial Service Commiss}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5384626 ion in that in section 131(3) }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 it is referred}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  to as t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 udic}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ial }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 S}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 r}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 v}
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ce}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 Co}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 mm}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 issio}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644\charrsid5384626 Chief J}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid5384626 ustice
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 27}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 . The office of Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3765266 is established under the Constitution. The mode of appointment of the Chief Justice is provided by section 132 of the Constitution as follows:}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid9642644 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
(1) The Chief Justice is appointed by the President on the advice of the Prime Minister following consultation by him or her with the Leader of the Opposition.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9642644 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The Constitution also contemplates the possibility that the Chief Justice will not be able to perform in his office from time to time. Section 132(3)(a) of the C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 onstitution provides as follows:}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9642644 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9642644 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid9642644 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (3) The Pres}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 iden}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5384626 t may, on}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 he}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 recommen}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ation}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Judicial}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Service Commission following consultation by it with the Minister:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (a) appoint a judge or a person who is qualified for appointm}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ent as a judge to act as Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustic}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4332788 during any period, or during all periods, when the office of Chief Justice}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  is vacant or when the Chief Justice is absent from duty or from Fiji or is, for any reason, unable to perform the functions of office;}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 28}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Constitution says }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 something about what the Chief J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice does. He is required to make rules for the High Court: Const}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 itution, section 41. The Chief J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice may be required to establish a tribunal into the conduct of e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ither the President or the Vice-}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 President: Constitution, section 93. The Chief Justice takes the Oath of Allegiance from the President or the Vice-President: Constitu
tion, section 94. The Commission on the Prerogative of Mercy may in some circumstances receive reports from the Chief Justice: Constitution, section 115. Section 126 of the Constitution provides that the High Court consists of the Chief Justice and a numb
er of puisne judges that is not less than 10 or such greater number as the Pa}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 rliament prescribes. The Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ustice also sits on the Supreme Court. In addition the Chief Justice has a wide responsibility}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
for the leadership and running the Judi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ciary. Traditionally the Chief Justice is the spokesman of the j}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ud}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ciar}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 both in Fi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 j}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 nd}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5384626 
, often, internationally. There are a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ls}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 o a number of important budgetary and administrative function}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  which fall o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the shoulders of the Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 29}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 It}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15339526 was suggested in argument}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  tha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 critical issue to be determined is whether Fatiaki C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 was, in truth, on leave. With respect, in relation to the construction of sections 131 and 132 and in relation to the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
circumstances in }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 whic}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 h th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3765266 re can conceivably}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  be an appointment of an acting Chief Justice, that is not the issue. The i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ssue is whether when the Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice is}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 :}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (1)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 absent from duty or
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (2)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 absent from Fiji or
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 3}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 )}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 for }{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid15339526 any}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  reason, unable to perform the functions of office. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid13178702 [emphasis}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid13178702  added]}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid23772 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 Being}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  "}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 on leave" is but one way in which one could satisfy any of the above.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The Judicial Service Commission would have to consider whether one of those three }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 
circumstances arose. The issue would be the same for the President.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par 
\par 30}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Plainly, the Constitution cont}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 emplates that either the Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice or the actin}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 g}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Chi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ef }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Justice would be present in meeting}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 of the Judicial Service Commission. For example, where it is necessary to appoint an acting C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 hief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice to stand in f}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 or the Chief Justice while the l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 atter was 
on leave, the obvious and plain mode of dealing with this would be for the Chief Justice to convene a meeting of the Judicial Service Commission at the time before the Chief Justice goes on leave so that an acting Chief Justice can be appointed. However, 
the difficulty which immediately and obviously arises is that there may be circumstances where this orderly form of appointment does not occur.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The obvious, but not the only, exam}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ple of this is where the Chief J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 dies suddenly. It requires little imagi
nation to envisage circumstances in which}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
orderly arrangements posited immediately before this example might not occur. The question would then be how to deal with the situation. One possibility would be the urgent and rapid appointment of a new Chief Just}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ice. However, it is almost chil}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 dish}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ly }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 naive to suggest that this could always be done with }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 speed. After all, given the multiple role of Chief Justice as }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 judge, leader of the j}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 udicia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ry}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2118210 an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 d in some respects administrator, the recruitment of such a person c
ould very well take some time.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 On}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 any view, the Chief Justice occupies a unique role in th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 e public life of Fiji and quick}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702  and urgent replacement may not always be }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 an option.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 That said, there may be}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 circumstances in which the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 obvious successor to the Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ustice can be identified stra}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 ightaway. The more fundamental p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 oint }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 is th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 at}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 this is hardly}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  guaranteed or,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
realistically, could be constitutionally assumed.)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 31}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid23772 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The point of all of this is that it may be that while the search for and/or contemplation of the merits }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
a candidate or candidates for the permanent post of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 Chief Justice }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 will}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 take some time and it would a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
most certainly be necessary, in those circumstances, to appoint an acting Chief Justice. If that situation is contemplated, a questi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 on which needs to be addressed i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s now, absent the recently deceased Ch}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Jus}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 ti}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ce,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission could properly sit and recommend to the President an interim arrangement in the form of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 an acting Chief Justice. In }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 course of the submissions, the possibility was contemplated of two }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 
members }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of the Judicia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 l }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Service Commission}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 sitting ie the chairman of the Public Service Commission and the President of the L
aw Society sitting alone. At first blush, this would appear to be an unattractive approach given that one of the crucial components of the entire concept of a Judicial Service Commission is that there is the "view" from the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 judiciary via either the Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ustice or the acting Chief Justice. It becomes perhaps less attractive the more one reviews the role under the Constitution of the Commission.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 32}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6619672 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Counsel for the Law Society contended that the true construction of the Constitution in relation to the issue as summarised in the preceding paragraph should be }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 matter which is resolved by the Court after a full consideration of arguments. As has been}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 noted in the course of the recitation of the underlying facts in this case, the impugned meeting of the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 Judicial Services Committee (}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
or some of them) may have had access to an opinion from Mr McCoy, QC. Whether that opinion is right or wrong is not to the point. It is, as counsel for the Law Society argued, of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 
 not inconsiderable importance t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 hat a court give a constru}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 ction}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  to the Constitution.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 This in no way diminishes the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  opinion to which reference ha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s been made. The Court has not seen it.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 For better or for worse, a copy has not}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  been provided to the parties. I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  infer that the original or a copy}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13178702 of the opinion is in the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 custody and control of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 Attorney-G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 eneral.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However, as counsel for the Law Society pointed out, what matters is the construction of the Constitution by this Court.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid13071148 Case for A}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid13071148 pp}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid13071148 
licant is arguable
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 33}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The construction of section }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
31 and 132 of the Constitution contended for by counsel for the Law Society is an arguable construction. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16470657  say this notwithstanding the c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ontentions advanced by counsel for the 1st, 2nd, 3rd and 5th Respondents. The}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 essence of those submissions is that the Constitution b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 y its very words is obviously no}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t a complete code on the Constitution}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  of the Judicial Service Comm}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ission. Counsel for the 1st, 2nd, 3rd and 5th Respondents argues, in m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 y view with considerable }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 force, that where it is not possible for the Chief Justice or, if necessary, the acting }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 Chief J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ust}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ce to sit, it is at least appropriate if not necessary to have a senior member}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 the judiciary sit in and chair}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  the meeting. As he submitted, this is not simply because it is necessary or desirable to hav
e the "view" of the judiciary on important appointments, but because of the importance in constitutional terms of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
udicial Service Commission. In my judgment, those submissions are formidable and may well provide the complete answer to the contention }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s advanced on behalf of the Law Society}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 However, that does not render the submissions on the part of the Law}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Society unarguable. In my view, subject to a number o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  matters to which I will shortly refer, the Applicant, the Law Society of Fiji has demonstra
ted a sufficiently arguable case to justify leave to apply for judicial review to be granted.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 34}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 In the course of argument
, counsel for the Law Society suggested that Shameem J was wrong about the eligibility of Ward P and Pathik J. My first reaction to that issue is that she is correct. However while it is an interesting question, it does not fall for}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 determination in this case because the whole thrust of the case for the Ap}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 
p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 licant is not who was selected, the i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 ss}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ue is whether the meeting was properly constituted and whether absent the Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice or a validly appointed acting Chief }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice, the meeting was a valid meeting of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid14304555 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid546517 Countervai}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid546517 l}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid546517 in}{
\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712\charrsid546517 g}{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid546517  considerations
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 35}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14302712 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However, before the court could consider granting leave}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517  there are a number of other }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 matters which require consideration. The first is in relation to what is commonly referred to as the doctrine of necessity. That may arise where on a proper}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
construction of the relevant provisions of the Constitution the impugned meeting did not meet the requirements of the Constitution. It has been held in Fiji and elsewhere that this is a well-established principle of constitutional law. In }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9725677 Prasad v Re}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid9725677 p}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9725677 ubl}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid9725677 i}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9725677 c of }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid9725677 Fiji}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  [2000] FJHC 121 Gates J observed "The courts have recognised the ex}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 istence of a law}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of necessity. Such a law permits emergency action to be taken validly in times of extreme crisis, such action being in normal circumstances illegal." A starting point for any }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 analysis of the content of that doctrine and its potential applicability to this case }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 is to be found in }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid9725677 Mitchell & Others v Director of Public Prosecutions & Another}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  [}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 986] LRC (Const.) 35. There Haynes }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16470657 P}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  observed:
\par 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (3)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I would lay down the requisite conditions to be that:
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (i)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 an imperative necessity must arise because of the existence of exceptional circumstances not provided for in the Constitution, for}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677  
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 immediate action to be taken to protect or preserve some vital function to the State;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (ii)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 there must be no other course of action reasonably available;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid8085023 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 (iii}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
) any such action must be reasonably necessary in the interest of peace, order, and good government;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
but it must not do more than is nec}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12731568 essary or legislate beyond that;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (iv)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 it must }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ot impair the just rights of citizens under the Constitution;}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li1440\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin1440\itap0\pararsid9725677 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (v}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9725677 )}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 it must not be one the sole effect and intention of which is to consolidate or strengthen the revolution as such.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1315847 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1315847 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
(4) It is for this court to pronounce on the validity (if so) of any unconstitutional action on the basis of necessity, after determining as questions of fa}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 , whether or not the above conditions exist. But it}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 is for the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1840296 p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 ar}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid546517 ty}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164 
 requiring the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 Court }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164 to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  do so to ensure that proof of this is on the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 record.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1315847 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid1315847 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (5)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Such validation will not be a once-for-all validation, so to speak, it will be a temporary 
one, being effective only during the existence of the necessity. If and when this ends, the right constitutional steps must be take}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 
 forthwith, that is, within a reasonable time.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid1315847 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It is not intended to undertake an exhaustive analysis of the law in this regard. In }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1315847 Republic of Fiji Islands v Prasad}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1379164 [2001}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ] FJ}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 CA 2, }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1840296 Mitchell & O}{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid546517 ther}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid1315847 s v Director of }{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1315847 Public Prosecutions & Another}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  (above) was one of the formulations of the law which were considered by the Court of Appeal. Whatever the precise scope of the doctrine, the point to ma}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 k}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
e is that it appears to be sufficiently established as part of the law of Fiji to render it a matter for consideration in the event that leave to apply for judicial review is granted.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid207548 36. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 T}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ere are a nu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 m}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ber of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ssues that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ave to be dealt }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ith in r}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 elat}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 io}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid207548 
 to this. Firstly, as }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 counsel for the Law Society pointed out, an issue arises as to the degree of necessity and urgency for the appointmen}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid207548 t of an acting Chief Justice. Further, an issue arises as to whether or not that l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 evel of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  urgency}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 must}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  be in the minds of the members of the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Judicial Service Commission or is it a matter t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 o be established objectively or}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  both}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  Counsel for the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 st, 2nd, 3rd and 5th Respondents contends that there was substantial reference in the minutes of the Judicial S
ervice Commission to urgency. Further, he points to paragraphs in the uncontradicted affidavit of Shameem J where she portrays}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
the necessity for the appointment of an acting Chief Justice.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
The passages of those affidavits portray a rapidly developing situation and the necessity for there to be leadership of the judiciary during the course of those developments. Indeed Shameem J made the point that the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 appointment of an acting Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice was, in}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 some respects, necessary to the preservation of the judiciary.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I have not sought to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 outline all of what Shameem J said.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 I am of the view that if the doctrine of necessity}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 is to be relied upon, the appropriate forum for doing so is not in an application for leave to apply to judicial review but on the substantive he
aring. The expression of that view does not imply anything about the strength of the case that the Respondents have with respect to the issue. It is more a refl}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ec}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ti}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n of }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid207548 my view as to the appropriate time to consider the issue.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 37}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The respondents argue that leave should not be given to apply for judicial review }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 because there has been unacceptable delay on the 
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 part of the applicant. In my opinion, the arguments put forward by counsel for the Respondents are indeed c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ogent ones. In }{
\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid1315847 O'Reilley v Mack}{\b\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid1315847 man}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 1983}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ] 2 AC }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 2}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 37}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 , 280 }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 the House }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
of Lords}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
made the point that the public interest in good administration requires that public authorities and third parties should not be kept in suspense }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 as to the legal validity of a }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 decision the authority has }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 eng}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 aged in the purp
orted exercise of decision-making power any longer period than is absolutely necessary in fairness to the person affected b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 y}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 the decision.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Indeed, in this case, it is not just a third party but the entire community who was (and is) affected. The idea that the legality of the appoin}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 tment of the Acting Chief Justice i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s still a matter undetermined nearly 2 years after t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 he }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
decision to appoint}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 him, is obviously unacceptable. However, it is the institution of the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  proceedings which is the measuring stick for the issue of delay and not the time at which the court finally gets round to resolving the matter. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The requirement is that the proceedings be}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
issued promptly. The proceedings appear to have been commenced one or two days after three months following the event. The explanations offered by the v}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ice-}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
President of the Law Society in her affidavit do not rate has the most compelling explanations that this court has seen. The evidence would seem to suggest that the Law Society was in some internal turmoil as to the cor
rect course to adopt. That is underlined by material in the affidavit of Mary Mu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 ir, sworn on 14 November 2008. I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 will not review the contents of that in detail for present purposes.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Suffice to say,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 in part the material in that affidavit underlines the possible turmoil faced by the Society.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 38}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
In my opinion, the appropriate way to resolve this issue of delay to grant leave in the terms that I propose and leave open to the respondents the issue of delay for the substantive hearing.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 39}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 There is a further dimension to this matter which was not canvassed in the written }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 
submissions of the parties. It is the exercise of the discretion of the court even if a proper case is made out. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Both for that specific purpose and also, possibly, for the purpose of assessing the impact of the constitutional doctrine of necessity it may be necessary to look bey}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 
ond the precise time of the decision of the Judicial Service }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Commission and, a day later, the decision of H}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1840296 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 s Excellency the President. Eve}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 if one looked only a few days later, one would see the very well }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 publicised return to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 the court buildings of Fatiaki C.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 J.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Many in Fiji will have seen the television coverage of the removal of Fatiaki C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 following their visit. Shortly after that, His Excellency the President suspended Fatiaki CJ and}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843  that is where things stand as l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ate as the end}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 November 2008. There is, of course, a commission purportedly established under the Constitution to consider allegations }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 
of misconduct against Fatiaki CJ}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 . That is being litigated in separate pr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 oceedings and it is in}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 appropriate to comment on that matter. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023\charrsid14304555 In}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 the course of submissions, the court asked counsel for the Law Society what would happen, if the case for Law Society was correct. The answer, as}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769  best I could understand it}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769  was that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 not only would Fiji not have }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 an }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 acting Chief Justice but }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 that possibly many of the act}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 s}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of Gates J in the carrying out of the office of acting Chief Justice would be invalid.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid15887492 Conclusions
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 40}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8085023 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid676496 I}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  propose to grant leave to the Applicant to apply for judicial review. The leave is on a limited basis in that it does not extend to the 3rd or 4th Respondents i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 the Chairman of the Public Service Commission and Shameem J. Judicial review is}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 concerned w
ith the legality or legal efficacy of the decisi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 on; of the decision-making body:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 in this case the Commission and the President. It is not concerned with the individuals that made up that body. It would appear that subject to one major qualification counsel
 for the Law Society was driven to accept that principle. However, he argued that the status of both the 3rd and 4th Respondents was in issue. In respect of the 3rd Respondent, his status was at least in the strictest formal sense placed in issue in the a
ffidavit in support of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 the application for leave to apply for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 judicia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 l}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  review f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 il}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ed by the Vice-President of the Law Society. There, as I have already recited, she said there was a "concern" about the matter. As I have already pointed out, there was not a scrap of evidence before the Court t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 o suggest that the 3}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 rd Respondent was anything other than }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 the of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ficer for the time being occupying the post of Chairman of the Public Service Commission. No evidence whatever was called wh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 ich thr
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 w that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492 position into doubt. The position }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 of the 4th Respondent was never in doubt. Shameem J never purported to be anything other than the person she was.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 It was never suggested}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843  that she was the acting Chief J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
ustice or anything else.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 In my}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 opinion, it was and is certainly open to Mr Rishi Ram and Shameem J to provide evidence of what they saw and heard in the meeting and in relation to events before}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 that or, possibly, after that.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However, in my judgment they were never properly}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
parties to the proceedings.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Put }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 another way, there is nothing tha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 t they did wh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ic}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  is susceptible of judicial review because the decision in question was the decision to recommend made by the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 udicial Service Commission. Accordingly, subject to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  hearing counsel on the issue of costs in respect of these parties th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 eir}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15887492  participation as }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Respondents is, as a consequence of the orders I will shortly make to be terminated.
\par 
\par 41}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4014153  I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
 confess to being less sure about the position of the Interested Party. He was not a decision-maker. He could have applied to intervene. That may well have been granted. Ordinarily where the decision maker is a court or tribunal the tribunal simply}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 submits to the jurisdiction of the High Court and takes no further part in the proceedings. There is, in my judgment, no reason 
to require the participat}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 ion of Justice G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ates. I will leave it to the Interested Party to make an application to be discharged }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 from participation as a party. I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  can indicate that, subject to submissions, I would be minded to grant such an application if it 
were made.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601 4}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 2}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 While it will be obvious to the parties and even if not obvious to the parties it will be}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 obvious to them through their lawyers what the effect of this judgment is.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 However, it is perhaps appropriate in view of the public importance of this matter that those who read this judgment who are not legally trained are left in no doubt as to what has}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 been decided }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 by this judgment an}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 d, more importantly}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 , perhaps what ha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769 s }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 NOT}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7232769  bee}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 n decided. This judgment does not det}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 ermine that the appointment of G}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ates}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3307843 J }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  be acting Chief }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 
J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ustice was unconstitutional. All that has happened is that the court }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 as recognized that the contentions of the applicant for judici}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 al review are arguable. The law}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  governi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 g the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601 procedure in relation }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 to ju}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 dic}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 al}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  review requires that if
, all other things being equal, there is an arguable case, the matter should then be fully heard. Despite what might been seen as unacceptab}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16399647 le}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601 delay in commencing}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 ese}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
proceedings, I think it is clearly in the public interest that 
this matter be heard and determined by this Court. Although this will be obvious to the lawyers who read this judgment, the Applicant still has a formidable task ahead of it so far as the facts and law are concerned - especially on the construction of the
 Constitution.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 
\par }{\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid12480601 Orders
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3765266 43. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 The orders of the Court are:}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 (1) }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
Leave to apply for judicial review granted ex}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 cept in respect of the position}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555  of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601  the 3}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid12480601\charrsid12480601 rd}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601  and 4}{
\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid12480601\charrsid12480601 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601  Respondents.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (2)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Order nisi that costs of the hearing to be costs in the cause save in respect of the 3rd and 4th Respondents.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid14304555 
\par }\pard \ql \li720\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid3765266 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 (3)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Order nisi that the 3rd and 4th Respondents to have their costs on a party and party basis, to be taxed if not agreed.
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12480601 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid12480601 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12480601 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847\charrsid12480601 [Andrew Bruce]}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid12480601 
\par }\pard \qc \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid5122865 {\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12480601\charrsid12480601 JUDGE OF THE HIGH COURT}{
\b\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5122865\charrsid12480601 
\par }\pard \ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid14304555 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3478965\charrsid14304555 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 Dated at Suva}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4014153  Thursday 27}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid4014153\charrsid4014153 th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4014153  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1315847 November}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7347703  2008.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14304555\charrsid14304555 
\par }}