{\rtf1\ansi\ansicpg1252\uc1\deff0\stshfdbch0\stshfloch0\stshfhich0\stshfbi0\deflang1033\deflangfe1033{\fonttbl{\f0\froman\fcharset0\fprq2{\*\panose 02020603050405020304}Times New Roman{\*\falt Times New Roman};}
{\f43\froman\fcharset238\fprq2 Times New Roman CE{\*\falt Times New Roman};}{\f44\froman\fcharset204\fprq2 Times New Roman Cyr{\*\falt Times New Roman};}{\f46\froman\fcharset161\fprq2 Times New Roman Greek{\*\falt Times New Roman};}
{\f47\froman\fcharset162\fprq2 Times New Roman Tur{\*\falt Times New Roman};}{\f48\froman\fcharset177\fprq2 Times New Roman (Hebrew){\*\falt Times New Roman};}{\f49\froman\fcharset178\fprq2 Times New Roman (Arabic){\*\falt Times New Roman};}
{\f50\froman\fcharset186\fprq2 Times New Roman Baltic{\*\falt Times New Roman};}{\f51\froman\fcharset163\fprq2 Times New Roman (Vietnamese){\*\falt Times New Roman};}}{\colortbl;\red0\green0\blue0;\red0\green0\blue255;\red0\green255\blue255;
\red0\green255\blue0;\red255\green0\blue255;\red255\green0\blue0;\red255\green255\blue0;\red255\green255\blue255;\red0\green0\blue128;\red0\green128\blue128;\red0\green128\blue0;\red128\green0\blue128;\red128\green0\blue0;\red128\green128\blue0;
\red128\green128\blue128;\red192\green192\blue192;}{\stylesheet{\ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 \fs20\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \snext0 Normal;}{\*\cs10 \additive \ssemihidden Default Paragraph Font;}{\*
\ts11\tsrowd\trftsWidthB3\trpaddl108\trpaddr108\trpaddfl3\trpaddft3\trpaddfb3\trpaddfr3\tscellwidthfts0\tsvertalt\tsbrdrt\tsbrdrl\tsbrdrb\tsbrdrr\tsbrdrdgl\tsbrdrdgr\tsbrdrh\tsbrdrv 
\ql \li0\ri0\widctlpar\aspalpha\aspnum\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0 \fs20\lang1024\langfe1024\cgrid\langnp1024\langfenp1024 \snext11 \ssemihidden Normal Table;}{\s15\ql \li0\ri0\nowidctlpar\faauto\rin0\lin0\itap0 
\fs24\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \sbasedon0 \snext15 Style 1;}{\s16\qj \fi-576\li576\ri0\sl324\slmult0\widctlpar\tx576\faauto\adjustright\rin0\lin576\itap0 \fs24\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 \sbasedon0 \snext16 
Style 2;}}{\*\latentstyles\lsdstimax156\lsdlockeddef0}{\*\rsidtbl \rsid198727\rsid655803\rsid687293\rsid1586888\rsid2517680\rsid2635877\rsid2640485\rsid2895004\rsid3953384\rsid4203589\rsid4214118\rsid4356272\rsid4401187\rsid4410973\rsid4785746\rsid5070293
\rsid5707013\rsid6752760\rsid6896080\rsid7303880\rsid7545616\rsid7810172\rsid8201876\rsid8660393\rsid8808171\rsid9318526\rsid11214875\rsid11407947\rsid11418957\rsid12322678\rsid12795089\rsid13202093\rsid13860020\rsid13925046\rsid14561311\rsid14768505
\rsid15020793\rsid15162363\rsid15166745\rsid15368175\rsid15403296\rsid15881291\rsid16458454}{\*\generator Microsoft Word 11.0.5604;}{\info{\title IN THE COURT OF APPEAL OF THE COOK ISLANDS}{\author ruddley_e}{\operator sam_f}
{\creatim\yr2011\mo2\dy4\hr14\min8}{\revtim\yr2011\mo3\dy10\hr10\min45}{\version15}{\edmins94}{\nofpages8}{\nofwords3240}{\nofchars18474}{\*\company scims}{\nofcharsws21671}{\vern24689}}\paperw11923\paperh16840\margl1440\margr1440 
\widowctrl\ftnbj\aenddoc\noxlattoyen\expshrtn\noultrlspc\dntblnsbdb\nospaceforul\subfontbysize\hyphcaps0\formshade\horzdoc\dghspace120\dgvspace120\dghorigin1701\dgvorigin1984\dghshow0\dgvshow3
\jcompress\viewkind4\viewscale100\pgbrdrhead\pgbrdrfoot\nolnhtadjtbl\rsidroot4203589 \fet0\sectd \linex0\sectdefaultcl\sectrsid655803\sftnbj {\*\pnseclvl1\pnucrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta .}}{\*\pnseclvl2\pnucltr\pnstart1\pnindent720\pnhang 
{\pntxta .}}{\*\pnseclvl3\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta .}}{\*\pnseclvl4\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxta )}}{\*\pnseclvl5\pndec\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl6\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang 
{\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl7\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl8\pnlcltr\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}{\*\pnseclvl9\pnlcrm\pnstart1\pnindent720\pnhang {\pntxtb (}{\pntxta )}}\pard\plain 
\qc \li0\ri0\widctlpar\tx90\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid655803 \fs20\lang1033\langfe1033\cgrid\langnp1033\langfenp1033 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 IN THE COURT OF APP}{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 EAL OF THE COOK ISL}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ANDS
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 HELD AT RAROTONGA
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1586888\charrsid9318526 CA No: 9/}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 2007
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
IN THE MATTER of Section 54 of the Judicature Act 1980-81 and Article 60(2)(e) and (3) of the Constitution
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 AND
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1586888\charrsid9318526 IN THE MATTER of the Mat}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
aiapo Title known as ANGA MATAIAPO of Matavera, Rarotonga
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 BETWEEN
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 ROURU TAMATOA of Rarotonga
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 Appellant
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 AND}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 PUTAI ARIKI TEARII NELLIE PUKEITI (nee) WILLIAMS of Rarotonga
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 Respondent
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14768505\charrsid9318526 CA No. 02A/2004
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 IN THE MATTER}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 of Section 54 of the Judicatu}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15166745\charrsid9318526 re Act 1980-81}{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 AND
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15166745\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 IN THE MATTER}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 of the Mataiapo Title kn}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 own as ANGA}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 MATAIAPO
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 BETWEEN}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 PUTAI ARIKI TEARII NEE}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
LLIE PUKEITI (}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 nee}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 )}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  WILLIAMS }{
\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 of Matavera
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Appel}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ant
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 AND}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13925046 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ROURU TAMATOA}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Respondent
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid13860020 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Coram}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 :}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Barker JA (Presiding)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Fisher JA
\par Grice JA
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Hearing date}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 :}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 7 July 2009}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4401187\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Counsel}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13925046\charrsid9318526 :}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Mrs T Browne }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 for Mrs Pukeiti in both appeals
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Mr N George for Mr Tamatoa in both appeals}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4401187\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Decision}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 :}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 28}{\fs24\lang2057\langfe1033\super\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 July 2009
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12795089 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 JUDGMENT OF THE COURT
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid2517680 INTRODUCTION
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 1.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1586888\charrsid9318526 Appeal CA 9/}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 07 is an appeal from a Judgment of Smith J given on }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 16 September }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 2007 in which he purported to grant a rehearing of a reserve}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 judgment of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Hings}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 ton J delivered on 16 June 2004.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  The applications before th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12795089\charrsid9318526 High Court in }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 both judgments concerned claims by each of the parties to the title }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 Anga Mataiapo.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  They were made pursuant to s.409(f) of the Cook I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 slands Act 1915 which gives the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 High Court jurisdiction to determine any question to the right of any }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 person to hold }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 office as }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 Ariki or other native chief of any island.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 2.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
In a reserved judgment of 16 June 2004, Hingston J had found th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t Mr Tamatoa}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid3953384\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 had the right to hold office as the Anga Mataispo.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16458454\charrsid9318526 Mrs Browne, on behalf of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
unsuccessful Respondent, Mrs Puketti, on 9 July 2004 filed an}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16458454\charrsid9318526  application for}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 rehearing of his decision purporting to rely on Rule }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16458454\charrsid9318526 22}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid1586888\charrsid9318526 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid16458454\charrsid9318526 Code of Civil Procedure. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
On the same date, Mrs}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  Pukeiti also filed an application for leave to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 appeal the decision to this Court.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  Both applications were somewhat o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ut of time but}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 nothing now turns on that aspect.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 3.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The application for rehearing was heard}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 by Smith J on 22 August 2006. In a judgment delivered on 16 September 2007, Smith J purpo}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 r}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 te}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 d}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  to grant the application for a "rehearing}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 " of Hingston J's decision. Contrary to w}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 hat Hingston J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 had decided, Smith J de}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 termined that the Mrs Pukeiti was entitled to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  the contested title Anga Mataiapo. Mr Tamatoa ap}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 pealed to this Court against the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  granting of the order for rehearing. Despite having heard submissions as to the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ppropriateness of using the R 221 procedure, Smi}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 th J did not give any reasons for}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 adopting that procedure. By so adopting the procedure, Smith J achieved a reversal of the decision of another Judge of equal standing.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 4.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Counsel indicated that they were in a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  position to argue before this C}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ourt an appeal from the decision of Hingston J pursuant to the application for lea}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526 ve}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  to appeal filed}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8660393\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 on 9 July 2004.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Mrs Browne advised the Court that her application for leave to appeal had not been withdrawn but that leave had never been gra}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ted. The Court indicated that it proposed granting }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 to Mrs Pukeiti special leave pu}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 rsuant to Article 60(3) of the Constitution to appeal against the decision of Hingson J. The Court}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 also advised counsel that it wou}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 ld grant Mr Tomatoa's appeal aga}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 inst Smith J's purported order on the R 221 application, and that it would proce}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 ed to h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ea}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 r the substantive appeal from Hi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 
ngston J's 2004 dec}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ision on the merits.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 
\par 5. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Because this jud}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 gment deals with both appeals, i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t will be co}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 venien}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 t to refer to the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  parties as "Mr Tamatoe" and "Mrs Puk}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 eiti}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ."
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 RULE 221 APPLICATION
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 6.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 In }{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 Taupini John Teariki}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  and Others v Strickland}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid14561311\charrsid9318526 (judgment 20 Novem}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
ber 2007) this Court indicated that an application under Rule 221, seeking a rehearing of an earlier decision of a Judge in the Land Division, should not be us}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 d in situations}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 where an application under s. 
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 390A of the Cook I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 slands Act 19}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
15 should have been made. Whilst noting tha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 t the Land Division needed to be}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 flexible in its procedures, this Court noted that the Land Division was nevertheless bound by the law and by the Code of Civil Procedure.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 7.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
This Court in that above case held that Hingston J should not hav}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  used R221 to grant a reh}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 earing of a prior decision of Smith J which had been cha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 llenged on the basis of alleged errors of fa}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
t and law. The s. 390A procedure had been available to the disaffected litigant in that case who chose not to invoke that }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 p}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 rocedure but to make a R221 application instead.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 8.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 This Court considers that R221 }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 should be utilised after a Judge }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 alone trial and judgment, in a contested case only where a miscarri}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ge of jus}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 ti}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ce justifies the granting of a new trial. Although the categories are not limited, }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 in}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 N}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 w Zealand, this is usually the case where either (a) the judgment has been }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 bta}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11407947\charrsid9318526 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ned by t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 e unfair or improper practice o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 
f the successful party to the pre}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 judice of the unsuccessful party or (b) mater}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 ial evidence has been discovered}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  since the trial which could not reasonably have been known or foreseen before the trial. When the hearing has been cond}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 ucted in an undefended basis wit}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
h formal proof evidence of the claim, then different considerations apply to applications for rehearing.
\par 
\par 9.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The principal authorities in New Zealand include }{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 Dragice}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 vich v Ma}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 rtino}{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 vich}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526  [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 1969]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 NZLR 306,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526  310,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 Green v B}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 roadca}{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 sting}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Co}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 rporation}{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 of }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 New Zealand}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526  [1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 988}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 ]}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  NZLR 490,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 504, }{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Estate Realt}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 i}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 es & W}{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 i}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 gnall}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  [1996] 2 NZLR 615 and}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 A v B}{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ottrill}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4410973\charrsid9318526 [}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 2002] 3 WLR 1405 (PC)}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15162363\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  The Court adopts t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 
he principles stated in paragraph}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 8}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 above for rehearing applications in the Cook Islands. The only remedy for a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 unsuccessful litigant is to appeal or, where 390A applies, to make an application under that}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 section.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Rule 221 should be restricted to the kinds of situat}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 ion}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  mentioned in paragraph 8 above.
\par 
\par 10.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 In the present case, the application to Smith J for a "rehearing" }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 of Hingston J's }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 decision of 16 June 2004 alleged that the Judge had erred in his }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 factual findings. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 There was no suggestion of misconduct by the successful}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526  party nor of the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 dis}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 overy of fresh evidence. The application was in truth an appea}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 l masquerading }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 as an application for a rehearing. Despite submissions against }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid687293\charrsid9318526 the grant of a rehearing from Mr Tam}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 atoa's counsel, the Judge purported to grant }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 a rehearing. In }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 its terms, Smith J's judgment might well have been a judgment on }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 an appeal from }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Hingston J's judgment. Smith J criticised Hingston J's factual findings and "set aside" his decision. This should n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 
ot have happened. Mrs Pukeiti's }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 only remedy, if dissatisfied with the Hingston J judgment}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 ,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  was to have appealed.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 11. Counsel for Mrs Pukeiti had the foresight to lodge an application for leave to appeal from Smith J's judgment. She did not prosecute the appea}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  but preferred to take the misguided R221 approach. However, the application for }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 eave to appeal was never withdrawn and was available to be activated.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 12.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
It was therefore possible for this Court to give leave to appeal from }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 and for counsel }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
to argue an appeal from Hingston J's decision on the merits.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 13.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Consequently, the judgment of Smith J of 10 September 2007 is quashed.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
The Court now proceeds to consider the appeal from Hingston J's 2004 judgment. Special leave to bring this appeal is granted under Article 60(3) of t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 h}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 e Constitution.
\par 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 BACKGROUND
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 
\par 14. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Mrs Pukeiti filed her application in the High Court under s. 409}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 (f)}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 in 2002 to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
determine the right of any person to hold the Anga Mataiapo. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 Mrs Brown}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 appeared }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4356272\charrsid9318526 for Mrs Pukeiti and a Mr Tutu In}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 a for an objector at that stage. Mr}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Tamatoa's competing application had not yet been filed. Mrs }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 Pukeiti filed an }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 affidavit in support}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 
 of her claim which included a 'f}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 amily tree'.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 
\par 15. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 This genealogy was similar to that produced for this Court. I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 t comm}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 ced with Iro Poai}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 tu Mataiapo who had two nat}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 ural children one of whom was Pura}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 uti (the first). Descended from him was Teupok}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 oakana who left five children}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 incl}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 uding Purauti (}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 he second) and Mariari. Purauti (the second) was adopted by Ir}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Tauananga, a child of Purauti (the first). The clai}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 m for Mrs Pukeiti was that Purau}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  (the second) acquired the title from his ad}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 opted father Iro who was the s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 u}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ces}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 sor}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  of Paurauti (the first). On Puraiti (the second's) death, the title passed to his}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526  unmarried sister }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Marian. On her death, the family chose Iola William
s who held the title for 35 years until his death }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 n 1991. Mrs Pukeiti is one of his daughters.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 16.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The contrary claim was that Tekura held}
{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 the title and when she }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 went to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526  Ai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 tutaki }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
her husband Tama Ben or Beni gave the title to Purauti (the seco}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15020793\charrsid9318526 nd)}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  to hold as a mere custodian.
\par 
\par 17. Smith J noted earlier Court decisions in 1942, 1949 and 1955 and that Mr Tamatoa's ancestor, Repoama, had stated in the Court in 1949 that he would not seek to disturb the holding of the title by Mariari, who had succeeded to the
 title on the death of her brother, Purauti (the second), He had reserved the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 right to claim the title on Mari}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
ari's death.
\par 
\par 18.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Smith J accepted neither genealogy and adjourned the application. He instructed the applicant to call a new meeting of persons eligible to vote on the election of a successor to the title and to file minutes together with genealogies}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 supported by Court decisions or other relevant sources.
\par 
\par 19.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 By the time the application came before the Court again, Mr Tamatoa had filed his competi
ng application and both applications were heard together by Hingston J in March 2004.
\par 
\par 20.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 To support their respective claims to the title of Anga Mataiapo, }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 each party put}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  forward different gen}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 
ealogy claims. At our request, counsel for each}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 party supplied }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 us with a lineage diagram (also k}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 nown as a "genealogy" or "family tree"). These }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 diagrams are for the purpose of assisting the Court to follow the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526  a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 rgument. We found them most helpful and ask that they be provided in all futur}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 e land and title claims. The}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 y do not have to be a present or former exhibit}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 .}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  They can be essentially a diagrammatic su}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 bmission from counsel based on evidence found elsewhere.
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 21. At the hearings before Hingston J and Smith J, each of th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  parties was represented by their present Counsel, and evidence was led to sup}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 p}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ort the claims. At the hearing before Hingsto}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 n J on 8 March 2004 Mr George fo}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 r Mr Tamatoa}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 called a substantial number of wi
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 tnesses to provide "live evidence}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 to supporting his genealogy claim. In contrast}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526  the "rehearing" on 22 August 20}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
06 was almost entirely taken up with submission}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 s by Counsel for Mrs Pukeiti, ta}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
king the Court through Court Minutes and other records.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 22.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Argument over this title had come before the Land Court on two earlier occasions.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
In 1937, Judge Ayson had the dispute over the title before hi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 m.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 He issued a judgment on 13 May 1942. On}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526  the 1 February 1955, Chief Judg}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 e Morgan also issued a decision following meet}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 ings in September and October 1}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 954. Neither of thes}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 e decisions appeared to have delved into the dispute in any det}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ail.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 23. One of the main areas of disagreement between the parties relate}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11214875\charrsid9318526 s to whether Mrs Pukeiti'}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 s ancestor, Purauti (the second), was given the Anga Mataiapo title as a 'custodian' by an ancestor of Mr }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 
Tamatoa, Tekura, in the 1890s wh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 en she left to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526  live in Aitutaki,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Mr Tamatoa claims that Puraut}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 i}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  only hel}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  the title}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 on a temporary basis.
\par 
\par 24.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The case for Mrs Pukeiti starts from a Minute Book of the "Cook and }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 Other I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 slands }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Land Titles Court"
 (the Land Court) which shows an application for }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 a vesting order }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
for land dated 6 July 1907. The application in Maori was signed "Anga}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 who was }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15881291\charrsid9318526 Anga }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 Purauti, then aged 43.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 DOCUMENTARY EVIDENCE
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid13202093\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 25.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
On 12 July 1907, Chief Judge Gudgeon made an order vesting this land in Anga Purauti, Tukuao and Avaava Urea. Although this order related }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  land, it does constitute an acknowledgment by the}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526  Land Court of the holding of th}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 e tit}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 le Anga by Purautl (the second).}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 26.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Initially, Mr Tamatoa had claimed that the title of Anga Mataiapo had been given to Purauti by Tama Ben (aka Beni) in the early 1930}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 s. This conte}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ntion was not pursued and it is hard to see how it could have been, given the evidence from the land title in 1907.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 27.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Next, it was al}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 leged that statements recorded in Land Court Minute Book 13/}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
293 by one, Paretamariki, showed that Purauti held the title of Anga pure}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 l}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
y as custodian for Tekura Anga. Reliance on any such statement was withdraw}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 n}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  at the hearing before Smith J.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 28.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Further support for the notion of Purauti merely holding the Anga title as custodian for Tekura Anga was said to com}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 e from a statement in Minute Boo}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 k 14/366 on 19 June 1941 by one Kao. He told the }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 Court that his father, Potai, ha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 d told him that Purauti had said he was }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 merely a custodian of the title.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 29.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526 Minute Book 14/}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 366 was produced to this Court.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Kao does not feature in either genealogy of either of the parties presently before the Court. So}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6752760\charrsid9318526  it}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 can be inferred that he had no connection with the family of either p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 arty to these appeals. In cross-}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
examination, Kao stated that he kne}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 w "Purauti had title - had use of}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  it,"
\par 
\par 30.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The same Minute Book page records the genealogy differently f}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 rom}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
that on which Mr Tamatoa relied. In particular, Teariki Anga was shown as havin}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 g}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  a second wife,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Aupena. This fact is not shown in Mr Tamatra's document said }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 to have been }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 based in the genea}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 
logy supplied in Minute Book 14/}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 266.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 31.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Purauti, the person called Anga by the Court vesting order in 1907}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 ,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 died in 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid198727\charrsid9318526 9}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15368175\charrsid9318526 33. }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 His claim to the title was as a c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid198727\charrsid9318526 hild adopted by Iro Tauananga Mataiapo and his }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 second wife Aupena. This couple also adopted Tautu }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid198727\charrsid9318526 \endash }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid198727\charrsid9318526 otherwise known as }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Tukuau - who appeared on the title in 1907 along with }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 Anga Purauti. Evidence }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
given in the Land Court on 6 April 1937 by one Emily Williams clai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 med that Purauti}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 had held the title "for a long time."
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 32.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
The next holder of the title, according to Mrs Pukeiti, was Marian, a }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 sister of Purauti }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Mataiapo. Her accession to the title, was the result of family agree}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 ment in 1937 as}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 recorded by the judgment of Judge}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526  Ayson in the Land Court on 13 May 1942.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par 
\par 33.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Judge Ayson refused at that hearing to make an order in respect of the Anga title in favour of Repoama (the predecessor in claim of Mr Tamatoa). Th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Judge left the application to be brought forward when the nex}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 t appointment to the title was to}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  be made. The Judge said: "}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
it would seem that Repoama has a definite claim for consideration, as the evidence points to the fact that he is of the senior line."}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 34.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 In 1955, the t}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid9318526 itle was again before the Court.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Chief Judge Morga}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  recorded that whilst Repoama had claimed the title at a family meeting, h}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 e}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  had had no supporters. John Williams had accepted the title on the death of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 M}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ariari. He had undertaken the ritual of biting the pig's ear.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 35.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Chief Judge Morgan then said:
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 
\par }\pard \ql \li720\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin720\itap0\pararsid8808171 {\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Trouble over this title has arisen because John Williams family in the first place would not recognize Repoama's family. To this court it appears very doubtf}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746 ul if John Williams is from Anga}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 . The genealogies to support his blood right are most unsatisfactory but the court is}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid6896080\charrsid9318526 
 not prepared to discount them al}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 together. The court of 1942 (MB 15/14) did not say that Repoama must be elected but did find that the "Evidence"}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  points to the facts that his i}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 s of the Senior}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  L}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ine." Meetings held by the people have not solved the problem. It is doubtful if the Rangatira }{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 fa}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 mili}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 e}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 s have any right to take part in the election for they have }{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 n}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 o}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 t}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 been shown in the genealogies given to the court}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 .}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  In the absence of}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  }{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 any ag}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 re}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ement the court finds that no person has been}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  properly elected to hold the title}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  of Anga and}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  Repoama'}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
s application is dismissed but without prejudice to any c}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 laims he might}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  make under a future agreement}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 .}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 "
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 36.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Despite Chief Judge
 Morgan's reservations about John Williams' ri}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 ght to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 
he title,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  he held the title from 1955 to 1991. Mrs Pukeiti claims that she }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 is the family's }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 choice to have succeeded him.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
She is one of John Williams'}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  16 children.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 H}{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 INGSTON J'S DECISION
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par 37.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 At the hearing before Hingston J }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 
in 2004, Mr Tamatoa and sever}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 al others gave evidence in support of the contentio}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 n that Mrs Pukeiti and those who}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  had purported to have held the Anga title in the past, had no}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  right to the title; They cl}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 aimed th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t Mrs}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Pukeiti had no blood connection with the title: that It had been "stolen" from the }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746 rightful owners when Tekura Anga went to Ai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 tutaki: that Puraut}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 i
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  had "cloaked" himself with the title in order to make a fraudulent claim in land. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8808171\charrsid9318526 T}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 hey asked the Court to do what the Judges in 1937 and 1955 had hesitated to d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 o}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 . Mr Tamatoa claimed that his family had elected him to the title after a series o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 f}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  meetings and that he had gone through the traditional investiture ceremony}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  at Mar}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ae Turangaau.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 38.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The J}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 udge enquired about the consequences for a family which mo}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ved away from}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 its tribal lands. Counsel supplied conflicting answers as to wh}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746 ether}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 departure}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 involved a family losing its land rights in tribal land.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 Various official }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
reports into land and titles in the Cook Islands were referred to by counsel.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 39.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Hingston J considered that Mrs Pukeiti's claims to the title as a descendant of Iro Purauti was untenable because it disregarded the evidence before the Court in the earlier hearings in which Anga Tukuau Mataiapo had been recognized by}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 witnesses and those present at the Court hearings. The argumen}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  in those earlier cases had been that Purauti had been a mere custodian of the title}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 40.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
The Judge held that Mrs Pukeiti had been unable to prove the vital blood}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 relationship
s and that the previous title holders had never made}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 n application to the Court but had "s}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 wiftl}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 
y attended to succession without }{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 even holding}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  }{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 meetings}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746  /}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526  elec}{
\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 tions}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ."
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4214118\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 41. As to Tekura moving to Aitutaki, Hingston J said there was no definite date for this move other th}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7303880\charrsid9318526 
an that it was before the Land Court came 'to these is}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 lands'. In the earlier cases it had not been suggested that Repoama had been}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7303880\charrsid9318526 disqualifi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ed by}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7303880\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 custom from seeking the title. He w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid4785746 as accepted in the 1930s}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526  and 19}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 40}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 s as having status to claim.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  The Judge acknowledged that some of the pape}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 rwo}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 rk and time limits in Mr Tamatoa's case were sometimes contradictory. He d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 id}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 not find this unusual bearing in min}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 d oral
 traditions but recorded is care in ev}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 aluating such evidence.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 42.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Hingston J did not mention the Land Court}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8201876  records of 1907}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  alth}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 ough}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid8201876 they were }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 before him. In this Court's view,}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526  those records present more reliable testimony }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 than the rather subjective "}{\i\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 oral history}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 " on 
}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 hich the Judge seemed}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526  to rely.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 43.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Hingston J held that Mr Tamatoa had confirmed his genealogical links to Anga Tukuau and was entitled to }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 claim from his grandfather Repoama}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 . He was accordingly confirmed as the A}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 nga Mataiapo duly elected by the}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  proper Kopu}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Mataiapo and properly invested as such. The 2007 decision of Smith J (which this Court has quashed), made similar de}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 clarations in favour of Mrs Puke}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 iti.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 
\par }{\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 DECISION OF THE COURT
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid11418957\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 44.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 In the Court's view, Hingston 
J placed too much reliance on the oral genealogy}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 .}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  The Judge made no mentio}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 n in his judgment of the land ve}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 stin}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 g}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  order of 1907}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
which recognised Purauti as having the title of Anga.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Nor did he refer to subsequent information on the register of the same land. For examp}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid15403296 le on 7 April 1937, Anga Mariari}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 was referred to in the Court records by t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 he}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  title of "Anga}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Mataiapo".}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 The register notes the dismissal on 26 Septem}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 b}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
er 1940 of an application by Repoama for amendment of title.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 45.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Difficulty might have been }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 caused by Purauti Matai}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 apo having bee}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 n}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  adopted by Ir}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 o}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 Tauananga Mataiapo and his second}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  wife. Counsel cited several ju}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
dgments of this Court about the rights of adopted chi}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 ldren to succession to land rig}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 hts. The right of}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 an adopted child to claim a title was a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 f
firmed in the decision of this}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  Court in }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Tukura Uti Tou v Tuakana Toeta }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 (30 November 1995).}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 The Court a}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 dopted a 1968}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
decision of Chief Judge Morgan In }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 re Succession to Tuokura Maeva }{\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 deceased}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  MB }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 28}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 /}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7810172 161: "I}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 i}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 s also true that adopted children, not of the blood, have }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 held Ariki and }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 other titles and that their descendants have continued to hold those }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 titles and some of the family lands.}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7810172 "}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 46.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Moreover, the judgment of Dillon J in }{
\i\fs24\ul\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 re Vakatini Ariki Title Claim}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526  (1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 4}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
April 1980) is to similar effect. The effect of these authorities is to hold that a blood link is not essential to claim a title right.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 47.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
A feature of this case is the lack of hard evidence of exactly}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 what}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 were the rules concerning the acquisition of the ale,}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526  such as: Who are entitled to p}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 articipate in the selection process? Who is eligible for appointment? Whether, and, }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 w}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 hat terms and for what period, might a title be given to a custodian to ho}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 ld}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 ?
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid7545616\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 48. What is important and a weigh}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 ty factor for this Court is tha}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 t, despite the uncertainties created by the 1942 and 1955 decisions, John Willia}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 m}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 s held the title for 36 years until his death in 1991.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 He held it without any dispute being taken to}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
the Court and despite the Court in 1955 saying that no person ha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 been elected. After he died in 1991 and his daughter Mrs Pukeiti assumed the title initially on a temporary basis. It was not until 2}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 002 that any application was ma}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 d}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 e}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 to the Court to confirm her holding of the title.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 49. The above conclusio}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 n, which was essentially that re}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 a}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 c}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
hed by Smith J in his misguided rehearing judgment, is supported by the documents. }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 L}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
ike Smith J this Court places more reliance on these }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 than on the oral history- at time}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2635877 s c}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 onflicting -}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
which was at the heart of the Tamatoa case.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 50.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
Accordingly, the appeal against the judgment of Hingston J of }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 1}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
6 June 2004 is allowed. The Court makes an order under s. 409(f) of the Act tha}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
 Mrs Pukeiti is a proper and rightful person to hold the office of Anga Mataiapo.
\par 
\par 51.}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 Since Mr Tamatoa was quite justified in appealing against Smith}{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 J}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
's purported application of R 221 - a procedure wrongly invoked by Mrs Pukei}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 t}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
i - the Court considers the appropriate way to deal with costs is to make no orde}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 r}{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid12322678\charrsid9318526  }{
\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 as to costs on these two appeals.
\par }{\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2895004 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 Barker JA
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2895004 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 Fisher JA
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 
\par }\pard \qc \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid2895004 {\b\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid2895004\charrsid9318526 Grice JA
\par }\pard \ql \li0\ri0\widctlpar\faauto\adjustright\rin0\lin0\itap0\pararsid12322678 {\fs24\lang2057\langfe1033\langnp2057\insrsid5070293\charrsid9318526 
\par }}